زبانهای کشور تاجیکستان

زبانهای کشور تاجیکستان اطلاعات جامعی در خصوص اطلاعات زبانی این کشور ارائه خواهد کرد. تاجیکستان کشوری در آسیا است که ۹,۵۰۶,۰۰۰ نفر جمعیت دارد و میزبان ۱۱ زبان بومی زنده است. یکی از این زبان‌ها، تاجیکی، زبان رسمی کشور است. علاوه بر این، ۲ زبان زنده غیربومی نیز در کشور رایج هستند. در آموزش رسمی، از ۱ زبان بومی به عنوان زبان آموزشی استفاده می‌شود.

موقعیت و جمعیت

تاجیکستان با نام رسمی جمهوری تاجیکستان کشوری در آسیا مرکزی بوده که موقعیت این کشور روی نقشه زیر مشخص شده است.

اطلاعات جمعیت شناختی این کشور به ترتیب زیر است:

جمعیت: ۹.۵۰۶.۰۰۰ نفر

تعداد زبانهای زنده: ۱۱ زبان

نرخ باسوادی: ۱۰۰ درصد

شاخص حیات زبانهای تاجیکستان

بر اساس اطلاعات مندرج در اطلس زبانشناسی، شاخص حیات زبانها در این کشور در نمودار زیر مشخص شده‌اند:

همانطور که در نمودار مشخص شده است، ۱ زبان در کشور تاجیکستان در وضعیت نهادینه شده، ۶ زبان در وضعیت پایدار و ۴ زبان در معرض خطر قرار گرفته است. در رده بندی حیات زبانها، هیچ کدام جزء زبانهای منقرض شده قرار نگرفته‌اند.

فهرست زبانهای کشور تاجیکستان

در زیر فهرست کامل زبانهای این کشور همراه با کد استاندارد سه رقمی هر کدام قرار گرفته است:

isk – Ishkashimi
kir – Kyrgyz
uzn – Northern Uzbek
paq – Parya
sgh – Shughni
pbt – Southern Pashto
tgk – Tajik
abh – Tajiki Arabic
wbl – Wakhi
yai – Yagnobi
yah – Yazghulami

خانواده‌های زبانی تاجیکستان

زبانهای رایج در کشور تاجیکستان هر یک متعلق به یکی از خانواده‌های زبانی رایج در حیطه گونه شناسی زبان هستند. این وابستگی در نمودار زیر مشخص شده است.

همانطور که در نمودار مشخص شده است ۸ زبان از ۱۱ زبان کشور تاجیکستان متعلق به خانواده هند و اروپایی (Indo-European) ، ۲ زبان در خانواده آفر و آسیایی (Afro-Asiatic) و ۲ زبان در خانواده ترکی (Turkic) قرار گرفته‌اند.

کنوانسیون‌های سیاست زبانی تاجیکستان

جمهوری تاجیکستان، کنوانسیون‌های بین‌المللی زیر را که به حقوق زبان‌های بومی می‌پردازند، پذیرفته است.

CDE (1992)
CPPDCE (2007)
CSICH (2010)
ICCPR (1999)

با توجه به نزدیکی فرهنگی میان زبانهای جمهوری اسلامی ایران از یک سو و کشور زبانهای کشور تاجیکستان از سوی دیگر، شناخت حیطه زبان‌شناسی این کشور برای ایرانیان اهمیت بسیار زیادی دارد.