آنچه در این مطلب می‌خوانید
قانون ملی توسعه هوش مصنوعی یکی از قوانین مرتبط با ساماندهی و توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی در جمهوری اسلامی ایران است. این قانون با تعیین وظایف سازمان ملی هوش مصنوعی و دستگاه‌های اجرایی، موضوعاتی مانند توسعه فناوری‌های بنیادین، زیرساخت‌های پردازشی، امنیت سامانه‌های هوش مصنوعی، آموزش و تربیت نیروی انسانی، دسترسی به داده‌ها، همکاری‌های بین‌المللی و تأمین مالی این حوزه را پوشش می‌دهد. متن کامل قانون ملی توسعه هوش مصنوعی مشتمل بر ۱۲ ماده و ۸ تبصره است. در ادامه، متن قانون به تفکیک مواد و موضوعات که در تاریخ ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ توسط رئیس جمهور جهت اجرا ابلاغ شده را از نظر می‌گذارنیم.
متن کامل قانون ملی توسعه هوش مصنوعی
ماده ۱ ـ تعاریف و اصطلاحات
اصطلاحات به‌کاررفته در این قانون در معانی مشروح زیر است:
الف ـ هوش مصنوعی: به توانایی ماشین برای انجام عملکردهای خودکار و نظام‌مند، از جمله یادگیری، درک، استنتاج، حل مسئله، پیش‌بینی، تصمیم‌گیری و اقدام از طریق به‌کارگیری دانش و اطلاعات و پردازش داده گفته می‌شود که منشأ اثرگذاری‌های گسترده بر انسان و روابط انسانی در محیط فیزیکی یا مجازی و همچنین بازتاب‌های زیست‌محیطی است. هوش مصنوعی ماهیتی داده‌ای، شبکه‌ای، الگوریتمی، خوشه‌ای، لایه‌ای و یکپارچه، مبتنی بر منطقهای رایج (کلاسیک) و سایر منطقهای نوین دارد.
ب ـ لایه بنیادین: این لایه شامل زیرساخت‌ها، اعم از سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، پایگاه‌های داده، فراداده‌ها، الگوریتم‌ها، نمونه (مدل)های پایه، فلسفه هوش مصنوعی، حسگرها و ریزحسگرهای میکرو و نانو و پردازنده‌ها، اعم از ریزالکترونیکی (میکروالکترونیکی)، زیستی (بیولوژیک) و ذرات (کوانتومی) است.
پ ـ لایه کاربست: محصولات و خدمات نهایی مرتبط با زیست‌بوم هوش مصنوعی، از جمله سامانه‌های تشخیص چهره، پردازش صوت و تصویر، دستیارهای صوتی یا الگوریتم‌های پیش‌بینی مستقر بر روی لایه بنیادین که برای حل مسئله یا ارائه خدمات مشخص به کاربران نهایی طراحی می‌شود.
ت ـ عاملیت فناوری: ظهور و تقویت توانایی زیست‌بوم هوش مصنوعی در اثرگذاری مستقل و فراگیر بر جهان و فراتر از اراده واپایش (کنترل) و نیات اولیه انسانی است.
ث ـ فروبستگی فناورانه: اتکای بیش از حد عموم افراد جامعه به ابزارها و خدمات فناورانه خاص، تا جایی که انجام وظایف و دستیابی به اهداف فردی یا اجتماعی بدون در دسترس بودن آن فناوری ناممکن باشد.
ج ـ طرح‌های متن‌باز: طرح‌هایی که شناسه (کد) اصلی و منبع آن‌ها تحت یک مجوز قانونی قابل دسترس است و امکان بهره‌برداری از طریق تغییر، به‌روزرسانی و بهبود آن برای هر فردی از کاربران فراهم است.
چ ـ توسعه‌دهنده: شخص حقیقی یا حقوقی که یک زیست‌بوم یا سامانه هوش مصنوعی را با هدف عرضه آن در بازار یا به‌خدمت‌گرفتن آن طراحی یا توسعه می‌دهد.
ح ـ مخاطره و سطح آن: میزان مخاطرات احتمالی سامانه‌های هوش مصنوعی علیه ارزش‌های دینی و اعتقادی جامعه، حقوق و آزادی‌های مشروع، حریم خصوصی، سلامت عمومی و اخلاقی جامعه و ارزش‌های اجتماعی که در چهارچوب‌هایی مشتمل بر شفافیت، مسئولیت‌پذیری، رعایت حریم خصوصی، دستکاری شناختی ـ رفتاری، رتبه‌بندی و برچسب‌زنی افراد، اشتغال و دسترسی عادلانه به خدمات عمومی و رعایت معیارها (استانداردهای) ملی تولید قطعات و کالاهای ایمن، به‌صورت کم‌مخاطره، مخاطره محدود، پرمخاطره و بسیار پرمخاطره قابل دسته‌بندی است.
خ ـ توصیه‌نامه اخلاقی هوش مصنوعی: مجموعه‌ای از اصول اخلاقی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی برای طراحی، ساخت، توسعه و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی است.
د ـ آزمایشگاه مرجع: آزمایشگاه ارائه‌دهنده خدمات ارزیابی و تأیید امنیت سامانه‌های هوش مصنوعی بر اساس معیارها (استانداردها) و دستورالعمل‌ها.
ذ ـ دستگاه‌های اجرایی: کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶/۷/۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده (۲۹) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۱۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی.
ر ـ شورای ملی راهبری: شورای ملی راهبری هوش مصنوعی موضوع مصوبه جلسه ۹۰۱ مورخ ۱۴۰۳/۳/۲۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی و اصلاحات بعدی.
ماده ۲ ـ تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی
با هدف ساماندهی و توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی، سازمان ملی هوش مصنوعی به‌عنوان یک سازمان مستقل و دبیرخانه شورای ملی راهبری، صرفاً با استفاده از امکانات، اعتبارات و نیروی انسانی موجود و با رعایت قوانین و مقررات تشکیل می‌شود و ذیل رئیس‌جمهور فعالیت می‌کند.
تبصره ۱ ـ رئیس سازمان ملی هوش مصنوعی با حکم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود.
تبصره ۲ ـ سازمان ملی هوش مصنوعی موظف است ظرف مدت سه ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی را با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت آموزش و پرورش تدوین کند و به تصویب هیئت وزیران برساند.
ماده ۳ ـ وظایف و اختیارات سازمان ملی هوش مصنوعی
وظایف و اختیارات سازمان ملی هوش مصنوعی در چهارچوب قوانین و مقررات خواهد بود که اهم آن به شرح زیر است:
الف ـ اجرای مصوبات و سیاست‌های ابلاغی شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی در حوزه هوش مصنوعی و پیگیری آن‌ها در دستگاه‌های اجرایی.
ب ـ ارائه پیشنهاد و هماهنگی با سازمان برنامه و بودجه کشور در تنظیم سرفصل‌های بودجه‌ای حوزه هوش مصنوعی دستگاه‌های متولی.
پ ـ تدوین، به‌روزرسانی و پایش برنامه ملی توسعه هوش مصنوعی و ارائه آن به شورای ملی راهبری جهت طی مراحل قانونی.
ت ـ ایجاد مرکز مطالعات راهبردی و آزمایشگاه توسعه فناوری‌های بنیادین در چهارچوب اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی.
ث ـ ایجاد مرکز ارزیابی و تأیید امنیت سامانه‌های هوش مصنوعی در چهارچوب ضوابط مصوب مراجع ذی‌ربط.
ج ـ نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران در مجامع و همکاری‌های بین‌المللی مرتبط با هوش مصنوعی با هماهنگی وزارت امور خارجه.
چ ـ هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای علمی و پژوهشی و بخش خصوصی در توسعه و بهره‌برداری از فناوری‌های هوش مصنوعی.
ح ـ تدوین مقررات، ضوابط و پیشنهاد لوایح مرتبط با هوش مصنوعی برای تصویب در مراجع ذی‌صلاح.
خ ـ تدوین شاخص‌های ارزیابی توسعه هوش مصنوعی.
ماده ۴ ـ توسعه فناوری‌های بنیادین هوش مصنوعی
به‌منظور دستیابی به لایه‌های بنیادین توسعه هوش مصنوعی، مرکز مطالعات راهبردی و آزمایشگاه توسعه فناوری‌های بنیادین هوش مصنوعی با پایش و شناسایی فرصت‌ها و خلأهای فناورانه زیست‌بوم هوش مصنوعی کشور، با رعایت سایر احکام این قانون و با استفاده از امکانات موجود تشکیل می‌شود و مکلف است اقدامات زیر را انجام دهد:
الف ـ تدوین طرح‌های ملی و اولویت‌دار و پیشران زیر:
۱. طرح‌های توسعه الگو (مدل)های بنیادین هوش مصنوعی.
۲. طرح‌های همکاری فناورانه بین‌المللی با نهادهای عمومی، غیردولتی و خصوصی.
۳. طرح‌های توسعه الگو (مدل)های برهم‌زننده و نوظهور هوش مصنوعی.
تبصره ـ مرکز مطالعات راهبردی و آزمایشگاه توسعه فناوری‌های بنیادین هوش مصنوعی مکلف است طرح‌های این بند را با اولویت بخش‌های غیردولتی و خصوصی انجام دهد.
ب ـ آینده‌نگری، پیش‌بینی و مطالعات مربوط به مدیریت پیامدهای احتمالی جهش ناگهانی در توانمندی‌های هوش مصنوعی و آثار اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و زیست‌محیطی و اعمال آن‌ها از طریق سازمان.
پ ـ تدوین اسناد در زمینه‌های حفاظت از دارایی‌های فکری، توصیه‌نامه اخلاقی، الزامات شرعی و حقوقی هوش مصنوعی و حقوق و مسئولیت‌های مدنی و کیفری و مقابله با سیطره‌های عاملیت فناوری از طریق حفظ و تقویت محوریت عاملیت‌های انسانی و تقویت نقش ساختارهای مردم‌سالار در مقابله با فروبستگی فناورانه، جهت تصویب در مراجع قانونی با رعایت موازین شرعی.
ت ـ طراحی راهبردهای مؤثر برای جلوگیری از انحصار و تمرکز قدرت در حوزه هوش مصنوعی، مانند راهبردهای حمایت از طرح‌های متن‌باز، سیاست‌های پیشگیرانه مقابله با تحریم‌های احتمالی و راهبردهای تقویت اتحادیه‌های بین‌المللی.
ث ـ بهره‌گیری از ظرفیت‌های دانشگاه‌ها، مراکز مدیریت حوزه‌های علمیه، مؤسسات و مراکز تحقیقاتی، سیاست‌پژوهی، اندیشگاهی و مطالعات راهبردی، سایر مراکز علمی و تحقیقاتی و تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد.
ج ـ تدوین سازوکارهای سرریز توسعه لایه‌های بنیادین هوش مصنوعی در حوزه‌های دفاعی به سایر حوزه‌ها با هدف چندمنظوره‌سازی صنایع دفاعی و غیردفاعی با همکاری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
ماده ۵ ـ توسعه آموزش و پژوهش در حوزه هوش مصنوعی
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است با استفاده از ساختارها و ظرفیت‌های در اختیار و در سقف بودجه مصوب سالانه، برنامه‌ریزی و اقدامات اجرایی زیر را جهت توسعه و پشتیبانی از لایه‌های بنیادین هوش مصنوعی انجام دهد:
الف ـ تقویت و توسعه آزمایشگاه‌های آموزشی و تحقیقاتی و حمایت از آن‌ها.
ب ـ برگزاری کارگاه‌ها و همایش‌های تخصصی ملی و بین‌المللی مرتبط با هوش مصنوعی با همکاری مراکز علمی و پژوهشی کشور.
پ ـ هدایت و حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی حوزه هوش مصنوعی.
ت ـ فعال‌سازی تعاملات و همکاری‌های بین‌المللی با دانشگاه‌ها و مراکز علمی دارای رتبه علمی برتر و دانشمندان برتر جهان و شناسایی و استفاده از دانشمندان متخصص داخل یا خارج کشور.
ث ـ طراحی و برگزاری دوره‌های تخصصی کوتاه‌مدت برای ارتقای دانش نیروی انسانی مورد نیاز کشور در حوزه هوش مصنوعی.
ج ـ تقسیم کار و تعیین مسئله بین دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها برای توسعه دانش فنی در حوزه‌های مختلف هوش مصنوعی.
چ ـ رصد مستمر پیشرفت‌های علمی و کاربردی هوش مصنوعی در سطح جهان.
ح ـ اجرای برنامه‌های ترویجی و تخصصی دانشجویی برای جذب استعدادهای برتر در حوزه هوش مصنوعی از طریق مراکز هدایت شغلی دانشگاه‌ها.
خ ـ پایش مستمر عملکرد دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و سایر مراکز علمی در حوزه هوش مصنوعی و پشتیبانی ویژه از مراکز و طرح‌های برگزیده.
د ـ توسعه و تقویت دوره‌های فرصت مطالعاتی اعضای هیئت علمی در راستای استقرار و بهره‌گیری از هوش مصنوعی در جامعه و صنعت.
ماده ۶ ـ توسعه زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی
به‌منظور تأمین، توسعه و شبکه‌سازی زیرساخت‌های پردازشی در حوزه هوش مصنوعی، مرکز توسعه و شبکه‌سازی خدمات پردازشی هوش مصنوعی در چهارچوب مصوبات شورای ملی راهبری هوش مصنوعی، ذیل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و با استفاده از ساختارها و ظرفیت‌های موجود تشکیل می‌شود.
تبصره ۱ ـ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است ظرف مدت سه ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، دستورالعمل لازم درخصوص حمایت و نحوه اشتراک‌گذاری و تجمیع ظرفیت‌های پراکنده پردازشی کشور و تأمین تجهیزات پردازشی مورد نیاز، نحوه اعطای یارانه خدمات پردازشی و حمایت از تشکیل کارور (اپراتور)های خدمات پردازشی هوش مصنوعی را با رعایت قوانین و مصوبات مراجع قانونی تدوین کند و به تصویب هیئت وزیران برساند.
تبصره ۲ ـ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است هر سه ماه یک‌بار گزارش عملکرد اجرای این ماده را به سازمان ملی هوش مصنوعی ارائه دهد.
ماده ۷ ـ امنیت و مدیریت مخاطرات سامانه‌های هوش مصنوعی
به‌منظور تأمین امنیت رایانیکی (سایبری) و مدیریت مخاطرات سامانه‌های هوش مصنوعی، مرکز ارزیابی و تأیید امنیت سامانه‌های هوش مصنوعی با رعایت مصوبات شورای عالی فضای مجازی مکلف است موارد زیر را انجام دهد:
الف ـ تعیین مصادیق سطوح مخاطره و تدوین دستورالعمل دسته‌بندی و الزامات امنیت رایانیکی سامانه‌های هوش مصنوعی.
ب ـ ارزیابی دوره‌ای سامانه‌های خارجی و داخلی هوش مصنوعی بر اساس سطح مخاطره در بازه‌های زمانی شش‌ماهه و اطلاع‌رسانی و انتشار آن با رعایت ملاحظات امنیتی و محرمانگی.
پ ـ تدوین فرایندها و دستورالعمل‌های انتخاب و اعطای گواهینامه به آزمایشگاه‌های مرجع.
ت ـ ایجاد محیط‌های آزمون هوش مصنوعی با همکاری سایر دستگاه‌های متولی برای اشخاص حقوقی و حقیقی توسعه‌دهنده.
ث ـ تدوین معیارها (استانداردهای) مربوط به مالکیت، تولید، عرضه، نگهداری، تبادل و به‌اشتراک‌گذاری داده و امنیت رایانیکی سامانه‌ها و خدمات هوش مصنوعی جهت ارائه به سازمان ملی استاندارد ایران مطابق با قوانین و مقررات.
تبصره ـ سازمان ملی هوش مصنوعی مکلف است آیین‌نامه اجرایی این ماده را با همکاری سازمان پدافند غیرعامل کشور، مرکز مدیریت راهبردی امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات (افتا)، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مرکز ملی فضای مجازی، ظرف مدت شش ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون تهیه کند و به تصویب هیئت وزیران برساند.
ماده ۸ ـ آموزش، سرمایه انسانی و توسعه پژوهش
به‌منظور حفظ و ارتقای سرمایه‌های انسانی کشور و توسعه دانش و پژوهش در حوزه هوش مصنوعی:
الف ـ وزارتخانه‌های آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی و سازمان اداری و استخدامی کشور مکلف‌اند با همکاری سازمان ملی هوش مصنوعی و با استفاده از منابع و امکانات در اختیار خود موارد زیر را انجام دهند:
۱. ایجاد و بازنگری سرفصل‌های آموزشی متأثر از تحولات مرتبط با هوش مصنوعی.
۲. ایجاد بستر مناسب در مدارس و دانشگاه‌ها برای تقویت و همسوسازی طرح‌های پژوهشی در حوزه هوش مصنوعی و حمایت از این طرح‌ها.
۳. تدوین دستورالعمل نحوه حمایت از دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌های مرتبط با هوش مصنوعی ظرف سه ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون.
۴. تدوین و به‌روزرسانی دستورالعمل و شیوه‌نامه‌های آموزشی و ارزیابی در نظام آموزش عالی و آموزش و پرورش با هدف متناسب‌سازی با توسعه این فناوری و بهره‌مندی از ظرفیت‌های آن.
ب ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است با همکاری سازمان ملی هوش مصنوعی و وزارتخانه‌های امور خارجه و علوم، تحقیقات و فناوری، آیین‌نامه اجرایی نحوه جذب و حمایت از متخصصان هوش مصنوعی در داخل و خارج از کشور و نیز نحوه استفاده از خدمات آنان را ظرف شش ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون تهیه کند و به تصویب هیئت وزیران برساند.
پ ـ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است ظرف شش ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، با همکاری سازمان ملی هوش مصنوعی، دستورالعمل آموزش فنی و حرفه‌ای و مهارتی صنایع وابسته به هوش مصنوعی را در چهارچوب قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه‌ای و مهارتی تدوین و تصویب نماید.
ت ـ سازمان ملی هوش مصنوعی همکاری لازم را با مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در زمینه تدوین اسناد و الزامات شرعی و حقوقی هوش مصنوعی، توسعه و کاربست هوش مصنوعی داشته باشد.
ماده ۹ ـ دسترسی به داده‌ها و توسعه بازار محصولات هوش مصنوعی
به‌منظور تسهیل دسترسی به داده‌های موردنیاز توسعه هوش مصنوعی و توسعه بازار محصولات هوش مصنوعی:
الف ـ مرکز ملی فضای مجازی با رعایت مصوبات شورای عالی فضای مجازی مکلف است فرایند ویژه تبادل داده‌های هوش مصنوعی را ذیل کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی موضوع ماده (۳) قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی مصوب ۳۰/۶/۱۴۰۱ راه‌اندازی نماید.
ب ـ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری سازمان ملی هوش مصنوعی مکلف است با استفاده از امکانات و ظرفیت‌های موجود نسبت به ایجاد بازارگاه ملی هوش مصنوعی و کاروران (اپراتور) بخشی داده، با هدف عرضه داده‌های بخش عمومی مورد تأیید کارگروه موضوع بند «الف» این ماده و عرضه محصولات و خدمات هوش مصنوعی اقدام نماید و دستورالعمل این بند را ظرف مدت شش ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون تدوین کند و به تصویب شورای اجرایی فناوری اطلاعات برساند.
تبصره ـ دستگاه‌های اجرایی مجازند با تأیید سازمان ملی هوش مصنوعی و رعایت احکام قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی، نسبت به راه‌اندازی کاروران (اپراتور) بخشی داده با مشارکت بخش خصوصی اقدام نمایند.
پ ـ سازمان ملی هوش مصنوعی، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف‌اند با ایجاد کارگروه مشترک ذیل دبیرخانه شورا و با همکاری دستگاه‌های اجرایی، ظرف مدت سه ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، نسبت به تهیه دستورالعمل اجرایی کاربست هوش مصنوعی برای افزایش بهره‌وری، توانمندسازی و چابک‌سازی و کاهش زمان ارائه خدمات عمومی اقدام کنند و آن را به تصویب شورای ملی راهبری هوش مصنوعی برسانند.
سازمان ملی هوش مصنوعی مکلف است هر شش ماه یک‌بار گزارش عملکرد این بند را به کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.
ت ـ انعقاد قراردادهای تبادل داده با اشخاص حقوقی یا حقیقی متقاضی، در سقف تعرفه‌های مجاز و با رعایت قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی و حفظ حریم خصوصی، برای کلیه دستگاه‌های اجرایی مجاز است. قیمت‌گذاری و تعرفه خدمات موضوع این بند در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، توسط کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تعیین می‌شود.
ماده ۱۰ ـ همکاری‌های بین‌المللی و منطقهای
به‌منظور استفاده از ظرفیت همکاری‌های بین‌المللی و منطقهای، سازمان ملی هوش مصنوعی مکلف است با همکاری وزارت امور خارجه اقدامات زیر را انجام دهد:
الف ـ حمایت از ایجاد یا توسعه مراکز و آزمایشگاه‌های مشترک هوش مصنوعی با سایر کشورها.
ب ـ ایجاد و توسعه سکو (پلتفرم)های آموزشی بین‌المللی.
پ ـ به‌کارگیری یا تبادل متخصص برای تربیت نیروی انسانی با سایر کشورها.
ت ـ تسهیل و حمایت از سرمایه‌گذاری مشترک با سایر کشورها برای توسعه و ترویج فناوری‌های هوش مصنوعی.
ث ـ تبادل داده و اطلاعات با رعایت ملاحظات امنیتی و سایر قوانین و مقررات مربوط با سایر کشورها.
ج ـ حضور فعال در مجامع و کرسی‌های بین‌المللی.
ماده ۱۱ ـ تأمین مالی و صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی
به‌منظور تقویت نظام تأمین مالی حوزه هوش مصنوعی در کشور:
الف ـ صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی ذیل سازمان ملی هوش مصنوعی تأسیس می‌گردد. سرمایه اولیه صندوق به میزان یک‌صد هزار میلیارد (۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰) ریال در لوایح بودجه سنواتی کل کشور طی سه سال متوالی تعیین می‌گردد. اساسنامه صندوق شامل ارکان، وظایف، اختیارات، نحوه فعالیت، مدیریت و نظارت بر صندوق در چهارچوب این قانون، ظرف سه ماه از لازم‌الاجرا شدن آن با پیشنهاد سازمان ملی هوش مصنوعی به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.
صندوق نوآوری و شکوفایی با تصویب هیئت امنا مکلف است سالانه حداقل بیست‌وپنج درصد (۲۵٪) از منابع در اختیار خود را به صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی اختصاص دهد.
تبصره ـ علاوه بر اعتبارات مندرج در بودجه‌های سالانه کشور، هرگونه کمک و سرمایه‌گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی و شرکت‌های تابعه و وابسته به دولت و نهادهای عمومی غیردولتی به صندوق مجاز است.
ب ـ دولت مکلف است بودجه موردنیاز سازمان ملی هوش مصنوعی را در قالب ردیف مستقل و متناسب با اهداف، برنامه و وظایف مندرج در این قانون در لوایح بودجه سنواتی لحاظ نماید.
پ ـ سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته از سوی بخش خصوصی و غیردولتی در زمینه توسعه زیرساخت‌های موردنیاز هوش مصنوعی کشور، اعم از زیرساخت‌های پردازشی، توسعه الگوریتم‌ها و دادگان (دیتاست) و راه‌اندازی آزمایشگاه‌های مرجع، کمک به افزایش سرمایه صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی مشمول حکم قانونی مربوط در قانون جهش تولید دانش‌بنیان می‌شود.
ت ـ دولت مکلف است سالانه حداقل ده درصد (۱۰٪) از اعتبارات مصوب وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را از محل حق‌الامتیاز و حق‌السهم دولت از درآمدهای کاروران ارتباطی، جهت حمایت از توسعه زیرساخت‌های موردنیاز هوش مصنوعی، اعم از تأمین تجهیزات پردازشی، اعطای یارانه خدمات پردازشی، حمایت از تشکیل کارورها و کسب‌وکارهای نوپای خدمات پردازشی و سایر هزینه‌های مرتبط با اجرای این قانون در چهارچوب قانون بودجه سالانه، به صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی اختصاص دهد.
ث ـ کلیه دستگاه‌های اجرایی مکلف‌اند به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی نمایند که منابع و اعتبارات موردنیاز آن‌ها در جهت تحقق تکالیف محوله در حوزه هوش مصنوعی، در ردیف‌های بودجه سنواتی و در سقف اعتبارات مصوب سالانه پیش‌بینی گردد.
ماده ۱۲ ـ اصلاح قوانین مرتبط، استثناها و گزارش عملکرد
الف ـ متن زیر به‌عنوان یک بند به ماده (۱۱۹) قانون امور گمرکی مصوب ۲۲/۸/۱۳۹۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی الحاق می‌شود:
«تجهیزات، پردازنده‌ها و سخت‌افزارهای اختصاصی هوش مصنوعی که امکان تولید آن در کشور وجود ندارد، با پیشنهاد سازمان ملی هوش مصنوعی و تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت.»
ب ـ صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی مشمول بند «الف» ماده (۱۸) قانون جهش تولید دانش‌بنیان می‌شود.
پ ـ کلیه دستگاه‌های اجرایی با مأموریت نظامی، دفاعی و امنیتی از شمول تکالیف این قانون مستثنی هستند.
ت ـ سازمان ملی هوش مصنوعی موظف است عملکرد اجرای این قانون را در دوره‌های شش‌ماهه به شورای ملی راهبری هوش مصنوعی و کمیسیون‌های صنایع و معادن و آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی ارائه نماید. (دانلود فایل رسمی این قانون از اینجا)
تاریخ تصویب و تأیید قانون ملی توسعه هوش مصنوعی
قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده و هشت تبصره است که گزارش آن توسط کمیسیون صنایع و معادن به صحن مجلس تقدیم شده بود. این قانون پس از تصویب در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ بیست‌وهشتم مردادماه یک‌هزار و چهارصد و پنج مجلس شورای اسلامی، در تاریخ ۴ شهریور ۱۴۰۵ به تأیید شورای نگهبان رسید.
دیدگاه‌ها