دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی
تاریخ انتشار: ۱۴۰۳/۰۵/۰۷
آخرین بروزرسانی: ۱۴۰۴/۰۸/۰۶
🔄 آخرین بروزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۴
این بخش به طور اختصاصی به کلیه مطالب مرتبط به ثبت نام، انتخاب رشته و جزئیات دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی اختصاص دارد. کلیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی در مقطع کارشناسی ارشد گرایشهای مختلف رشته علم اطلاعات و دانش شناسی و چندین رشته دیگر امکان شرکت در این دوره را دارند که در ادامه به توضیحات آن خواهیم پرداخت.
آنچه خواهید خواند!
مقدمه
آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ بر اساس قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دوره های تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب تاریخ ۱۳۹۴/۱۲/18مجلس محترم شورای اسلامی و مصوبات شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دوره های تحصیلات تکمیلی درقالب دو مرحله سنجش علمی آزمون متمرکز و مصاحبه علمی و سنجش عملی و ارزیابی سوابق آموزشی، پژوهشی و فناوری برگزار شد. لذا شرایط و ضوابط ثبت نام و شرکت متقاضیان در آزمون مذکور به شرح دفترچه راهنما ثبت نام سالیانه خواهد بود. آزمون دکتری برای ورود به رشتههای موجود در دانشگاههای زیر به صورت یکپارچه برگزار گردید:
- دورههای روزانه
- دورههای نوبت دوم (شبانه)
- پردیش خودگردان
- دانشگاه آزاد اسلامی
- دانشگاه پیام نور
- دانشگاه غیرانتفاعی
- مشترک دانشگاهها و موسسات آموزش عالی
دانشگاه آزاد اسلامی نیز همانند سالهای گذشته آزمون مجزایی ندارد و علاقهمندان به تحصیل در این دانشگاه لازم است در آزمون سازمان سنجش آموزش کشور ثبت نام کنند.
⊗ بر این اساس، در جمهوری اسلامی ایران، برای ورود به هر گونه دانشگاهی فارغ از نوع و شیوه تحصیل در آن، تنها یک آزمون متمرکز برگزار میشود.
فرایندهای آزمون دکتری
معمولاً و بر اساس آنچه در سالهای گذشته در روال برگزاری آزمون دکتری تخصصی (Ph.D) مرسوم بوده است، داوطلبان مراحل هشتگانه زیر را طی خواهند کرد:
- ثبت نام اینترنتی
- امکان ویرایش ثبت نام
- اطلاعیه کارت ورود به جلسه و برگزاری آزمون
- دریافت کارت ورود به جلسه و راهنمای آزمون
- حضور در جلسه آزمون
- اعلام نتایج اولیه آزمون به صورت کارنامه
- انتخاب رشته برای متقاضیان مجاز
- اعلام نتایج نهایی
⊗ تمامی مراحل ثبت نام، ویرایش، دریافت کارت ورود به جلسه، مشاهده نتایج، انتخاب رسته و مشاهده نتایج نهایی به صورت کاملاً الکترونیکی برگزار میشود و تنها شرکت در آزمون و همچنین مصاحبه پذیرش نهایی به صورت حضوری خواهد بود.

شرایط ثبت نام
برای شرکت در آزمون دکتری تخصصی (Ph.D) در جمهوری اسلامی ایران و از طریق سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش کشور داوطلب بایستی دو دسته شرایط زیر را دارا باشد:
- شرایط عمومی
- شرایط اختصاصی
شرایط عمومی ثبت نام
الف: اعتقاد به اسلام یا یکی از ادیان مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
ب: عدم احراز ملتزم نبودن نسبت به احکام عملی اسلام (انجام دادن واجبات و پرهیز کردن از محرمات).
( تبصره: اقلیتهای دینی ) ادیان رسمی (مندرج در قانون اساسی) از این شرط مستثنی هستند، به شرط آنکه متجاهر به نقض احکام اسلامی نباشند.
ج: عدم احراز عناد نسبت به نظام جمهوری اسلامی ایران.
تبصره: در صورتی که متقاضی سابقه عناد با نظام جمهوری اسلامی داشته باشد، باید تغییر نظر او احراز شود.
د: نداشتن سابقه عضویت در ساواک و فراماسونری و اعقاب آنها.
هـ: عدم احراز فساد اخلاقی. و عدم اشتهار به ارتکاب اعمال خلاف شئون شغلی و تحصیلی در طول تحصیل یا زمان اشتغال.
شرایط اختصاصی ثبت نام
الف: داشتن کارشناسی ارشد یا دکتری عمومی یا اشتغال به تحصیل در سال آخر مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری عمومی.
ب: دارا بودن شرایط نظام وظیفه عمومی
⊗در این بند، تبصرههای متعددی بسته به شرایط داوطلبان وجود دارد؛ در صورتی که داوطلب شرایط زیر را داشته باشد بایستی جهت مطالعه الزامات مربوطه به دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی مقطع دکتری Ph.D (نیمه متمرکز) را مطالعه کنند:
- فارغ التحصیلان و دانشجویان رشتههای گروه پزشکی
- متقاضیان شاغل در وزارتخانهها، سازمانها و نهادهای دولتی
- تناسب با رشته تحصیلی مقاطع کارشناسی ارشد
- دارندگان مدارک تحصیلی معادل
- افرادی دارای مدارک استخدامی، داخلی و یا با عنوان معادل
- مدارک تحصیلی صادر شده توسط مدیریت یکی از حوزههای علمیه قم و خراسان
- پذیرفته شدگان دوره روزانه آزمون دکتری سال قبل
- متقاضیانی فارغ التحصیل شده
- دانشجویان سال آخر و یا فارغ التحصیلان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری حرفهای
- متقاضیان شرکتکننده اتباع غیرایرانی
- افراد دارای سهمیه ایثارگران، مربیان و …
شرایط و مقررات تحصیلی
داوطلبان حضور در دوره دکتری تخصصی بایستی نسبت به دو دسته شرایط و مقررات زیر اشراف کامل داشته باشند:
- مقررات آموزشی
- نحوه پذیرش دانشجو
مقررات آموزشی
متقاضیان جهت کسب اطلاعات در خصوص مقررات آموزشی، میزان شهریه دورههای غیر روزانه (شهریه پرداز) ازجمله دوره های نوبت دوم (شبانه)، مشترک، پردیس خودگردان، دانشگاه آزاد اسلامی، دورههای غیرانتفاعی و پیام نور و سایر شرایط و ضوابط مقطع دکتری، به درگاه اطلاع رسانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و درگاه های اطلاع رسانی مرتبط مراجعه کنند.
سایر شرایط و مقررات مندرج در دفترچه ثبت نام برای کلیه داوطلبان لازم الاجرا خواهد بود.
نحوه پذیرش دانشجو
داوطلبان دوره دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی همانند سایر مجموعهها بایستی بر اساس نحوه پذیرش دانشجو نسبت به کسب آمادگی و حضور در آزمون اقدام نمایند؛ بر این اساس، گروههای امتحانی آزمون در هفت دسته زیر قرار داده شدهاند:
- علوم انسانی
- علوم پایه
- فنی و مهندسی
- کشاورزی و منابع طبیعی
- هنر
- دامپزشکی
- زبان
ضرایب آزمون:
کلیه گروههای امتحانی هفتگانه بالا بر اساس ضرایب یکسان در آزمون شرکت خواهند کرد که در زیر آمده است:
- دروس تخصصی در سطوح کارشناسی و کارشناسی ارشد – ضریب ۵
- زبان – ضریب ۱
نحوه پذیرش:
براساس قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور پذیرش دانشجو در مقطع دکتری و دستیاری رشتههای گروه دامپزشکی، شامل دو مرحله است که هر یک از مراحل مطابق با شیوهنامه اجرایی آزمون انجام میگیرد.
- پذیرش اولیه شامل شرکت در آزمون و اخذ مجوز انتخاب رشته
- پذیرش نهایی متقاضیان و شرکت در مصاحبه دانشگاه مربوطه
⊗مرحله اول توسط سازمان برگزار خواهد شد اما مرحله دوم پس از اینکه داوطلب مجاز به انتخاب رشته شود و برای مصاحبه دعوت شود، انحصاراً توسط دانشگاه مربوطه برگزار خواهد شد.
لازم به ذکر است، این آزمون به دو شیوه آموزشی – پژوهشی و همچنین پژوهش محور بر اساس الگوی زیر برگزار میشود.

شیوه آموزشی پژوهشی: شیوه آموزشی پژوهشی، روشی است که محتوای برنامه آن مشتمل بر واحدهای درسی و پایاننامه است. این شیوه تا سال 1389تنها شیوه آموزشی در ایران بوده و پذیرش دانشجو در همه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور فقط به این روش صورت میگرفت.
شیوه پژوهش محور: این شیوه با محوریت پژوهش و مشتمل بر دریافت واحدهای آموزشی محدود و ارائه رساله برگزار میشود. برگزاری مقطع دکتری پژوهش محور مشروط به داشتن طرح پژوهشی تقاضا محور (طرح پژوهشی دارای کارفرمای مشخص که برابر قرارداد، اجرای آن به مؤسسه واگذار و اعتبارات کامل آن به همراه هزینههای نظارت بر آن توسط کارفرما تأمین و نتیجه کار نیز تحویل گرفته میشود) با کارفرمای مشخص (شخصیت حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی است که طی یک قرارداد، انجام طرح پژوهشی را به دانشگاه/مؤسسه واگذار نموده و تأمین همه هزینههای انجام و نظارت بر اجرای موضوع قرارداد را تقبل میکند) است.
تکالیف داوطلب برای ثبتنام
دوطلبان علاقمند به دوره دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی بایستی طبق روال زیر تکالیف خود را به موقع و دقیق انجام دهند:
- مراجعه درگاه سازمان سنجش و ارزشیابی نظام آموزش کشور
- دریافت دفترچه راهنما و مطالعه دقیق شرایط و مقررات
- آماده سازی مدارک مورد نیاز برای ثبت در آزمون
- انجام فرآیند ثبت نام بر اساس شرایط عمومی و اختصاصی
⊗همانطور که اشاره شد کلیه مراحل ثبت نام در آزمون دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی به صورت کاملاً الکترونیکی انجام میگردد.
عناوین دروس امتحانی
رشته و گرایشها
مجموعه علم اطلاعات و دانش شناسی در گروه علوم انسانی قرار دارد. این مجموعه دارای یک رشته اصلی در دو گرایش زیر است:

- بازیابی اطلاعات و دانش
- مدیریت اطلاعات و دانش
لازم به توضیح است که هر کدام از این دو گرایش در سرفصلهای جداگانهای ارائه میشود بدین معنا که برخی از دروس آنها مشترک و برخی کاملاً متفاوت هستند.
رشتههای مجاز به ثبتنام
داوطلبان علاقمند به ثبت نام بایستی در یکی از رشته یا گرایشهای زیر دارای مدرک معتبر کارشناسی ارشد صادر شده از سوی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مورد تائید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشند.

- مدیریت کتابخانههای دانشگاهی
- مطالعات کتابخانههای عمومی
- مدیریت کتابخانههای دیجیتال
- مدیریت اطلاعات
- مطالعات آرشیو
- علم سنجی
- مدیریت و سازماندهی نسخههای خطی
- کتابداری و اطلاع رسانی
- کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
- مهندسی کامپیوتر (نرم افزار)
- زبانشناسی رایانهای
- مدیریت (تمامی گرایشها)
- علوم ارتباطات
- علوم اجتماعی
عناوین دروس امتحانی
هر دو گرایش مدنظر بازیابی اطلاعات و دانش و همچنین مدیریت اطلاعات و دانش بایستی برای دروس امتحانی به شرح زیر آماده باشند:
- سازماندهی اطلاعات (در سطح کارشناسی)
- ذخیره و بازیابی (در سطح کارشناسی ارشد)
- آمار و روش تحقیق (در سطح کارشناسی ارشد)
- مبانی علم اطلاعات و دانش شناسی (در سطح کارشناسی ارشد)
- علم اطلاعات مدیریت دانش (در سطح کارشناسی ارشد)
- زبان انگلیسی

دانشگاههای دارای رشته
داوطلبان مقطع دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی میتوانند پس از دریافت نتیجه اولیه آزمون و مجاز بودن برای انتخاب رشته، دانشگاههای زیر را بسته به نتیجه خود انتخاب نمایند. به محض اطلاع رسانی دفترچه انتخاب رشته دکتری تخصصی سال ۱۴۰۵، این جدول بروزرسانی خواهد شد.
تاریخ بروزرسانی: آزمون سال ۱۴۰۴
| نام دانشگاه | گرایش | دوره | ظرفیت | جنسیت | شهر | توضیحات |
|---|---|---|---|---|---|---|
| دانشگاه اصفهان | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 4 | زن و مرد | اصفهان | * |
| دانشگاه اصفهان | بازیابی اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | اصفهان | استادمحور(احمد شعبانی):«هوش مصنوعی در عرصه علوم انسانی اسلامی |
| دانشگاه اصفهان | بازیابی اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | اصفهان | استادمحور(مهرداد چشمه سهرابی):«تدوین سند تحول دیجیتال وزارت نفت |
| دانشگاه اصفهان | بازیابی اطلاعات و دانش | نوبت دوم | 1 | زن و مرد | اصفهان | * |
| دانشگاه الزهرا | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن | تهران | * |
| دانشگاه الزهرا | مدیریت اطلاعات و دانش | روزانه | 2 | زن | تهران | * |
| دانشگاه تهران | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن و مرد | تهران | محل تحصیل دانشکده مدیریت |
| دانشگاه خوارزمی | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن و مرد | کرج | * |
| دانشگاه شاهد | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن و مرد | تهران | دارای شرایط خاص |
| دانشگاه شهید چمران اهواز | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 4 | زن و مرد | اهواز | * |
| دانشگاه فردوسی مشهد | بازیابی اطلاعات و دانش | روزانه | 4 | زن و مرد | مشهد | * |
| دانشگاه فردوسی مشهد | بازیابی اطلاعات و دانش | نوبت دوم | 2 | زن و مرد | مشهد | * |
| دانشگاه تبریز | مدیریت اطلاعات و دانش | روزانه | 2 | زن و مرد | تبریز | * |
| دانشگاه تبریز | مدیریت اطلاعات و دانش | نوبت دوم | 1 | زن و مرد | تبریز | * |
| دانشگاه تبریز | مدیریت اطلاعات و دانش | پردیس خودگردان | 2 | زن و مرد | تبریز | محل تحصیل پردیس خودگردان جلفا |
| دانشگاه تربیت مدرس | مدیریت اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن و مرد | تهران | * |
| دانشگاه تربیت مدرس | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | تهران | استادمحور(محمد حسن زاده):«طراحی ساختار معنایی برای مدیریت دانش ارزش آفرین با محوریت هوش مصنوعی |
| دانشگاه تربیت مدرس | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | تهران | استادمحور(محمد حسن زاده):«طراحی ابزار هوشمند سازماندهی دانش برای منابع نامتجانس |
| دانشگاه تربیت مدرس | مدیریت اطلاعات و دانش | پردیس خودگردان | 3 | زن و مرد | تهران | محل تحصیل پردیس خودگردان دانشگاه |
| دانشگاه شیراز | مدیریت اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن و مرد | شیراز | * |
| دانشگاه شیراز | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | شیراز | استادمحور(هاجر ستوده):«نقش هوش مصنوعی عمومی در ارتقای سواد اطلاعاتی، سواد سلامت و پیشگیری از آسیبهای اختلالات اطلاعاتی حوزه سلامت |
| دانشگاه شیراز | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | شیراز | استادمحور(مهدیه میرزابیگی):«مقایسه عملکرد پاسخ های عمومی و تخصصی هوش مصنوعی در حوزه های مختلف علوم |
| دانشگاه شیراز | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | شیراز | استادمحور(جواد عباسپور):«چالشها ی اخلاقی اعضای هیأت علمی برای استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش ها |
| دانشگاه قم | مدیریت اطلاعات و دانش | روزانه | 3 | زن و مرد | قم | دارای شرایط خاص |
| پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | تهران | استادمحور(رویا پورنقی):«طراحی چارچوب یکپارچهسازی هوش مصنوعی در خدمات کتابخانههای دانشگاهی ایران |
| پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | تهران | استادمحور(فریبرز درودی):«امکانسنجی خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی ایران |
| پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران | مدیریت اطلاعات و دانش | استاد محور | 1 | زن و مرد | تهران | استادمحور(رضا رجبعلی بگلو):«شناسایی نیازمندیها، چالشها و راهکارهای فنی، سیاستی، قانونی، و اخلاقی برای توسعه سامانه ملی دادههای پژوهشی در ایران |
| دانشگاه پیام نور مشهد | بازیابی اطلاعات و دانش | پیام نور | 3 | زن و مرد | مشهد | * |
| دانشگاه پیام نور مشهد | مدیریت اطلاعات و دانش | پیام نور | 3 | زن و مرد | مشهد | * |
| دانشگاه آزاد بابل | بازیابی اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | بابل | * |
| دانشگاه آزاد تنکابن | بازیابی اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | تنکابن | * |
| دانشگاه آزاد تهران شمال | بازیابی اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | تهران | * |
| دانشگاه آزاد تهران شمال | مدیریت اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | تهران | * |
| دانشگاه آزاد علوم تحقیقات | بازیابی اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | تهران | * |
| دانشگاه آزاد علوم تحقیقات | مدیریت اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | تهران | * |
| دانشگاه آزاد همدان | بازیابی اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | همدان | * |
| دانشگاه آزاد همدان | مدیریت اطلاعات و دانش | دانشگاه آزاد | 3 | زن و مرد | همدان | * |
دفترچه سئوالات سالهای گذشته
به جهت آشنایی کلیه داوطلبان عزیز مجموعه دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی در گروه آزمایشی علوم انسانی، بسته کامل حاوی دفترچه دروس تخصصی و همچنین دفترچه عمومی (استعداد تحصیلی و زبان خارجی) در زیر قابل دریافت هستند. علاوه بر فایل کامل دفترچههای هر سال، پاسخنامه رسمی سازمان سنجش و ارزشیابی آموزش کشور نیز در بسته مربوطه قرار داده شدهاند.
- بسته سئوالات دکتری ۱۴۰۴ – علم اطلاعات و دانش شناسی
- بسته سئوالات دکتری ۱۴۰۳ – علم اطلاعات و دانش شناسی
- بسته سئوالات دکتری ۱۴۰۲ – علم اطلاعات و دانش شناسی
- بسته سئوالات دکتری ۱۴۰۱ – علم اطلاعات و دانش شناسی
- بسته سئوالات دکتری ۱۴۰۰ – علم اطلاعات و دانش شناسی
- بسته سئوالات دکتری ۱۳۹۹ – علم اطلاعات و دانش شناسی
جهت طرح هر گونه ابهام یا پرسش جهت شرکت در آزمون دکتری تخصصی مجموعه علم اطلاعات و دانش شناسی میتوانید به بخش تماس با ما مراجعه فرمایید یا از فرم تعاملی زیر استفاده کنید.
