وب تاريك Dark Web
وبلاگ

وب تاريك Dark Web

وب تاريك Dark Web چيست، مقايسه آن با انواع وب، تاريخچه وب تاريك و روش كاركرد آن، استفاده‌هاي قانوني و غيرقانوني و همچنين فوايد آن در مطلب اين بخش ارائه شده است. مطالعه آن براي درك چيستي انواع وب و همچنين روش دسترسي به هر كدام براي كليه دانشجويان، پژوهشگران و تمامي شهروندان علاقمند به تقويت مهارت‌هاي ديجيتال كاملاً حياتي خواهد بود.


مقدمه

وب تاریک اغلب در هاله‌ای از رمز و راز و ترس قرار دارد و به‌عنوان بهشت مجازی فعالیت‌های مجرمانه تصویر می‌شود. با این حال، این بخش چند‌وجهی از اینترنت است که هم برای اهداف قانونی و هم غیرقانونی استفاده می‌شود. این مقاله قصد دارد درک جامعی از وب تاریک، نحوه عملکرد، تاریخچه، استفاده‌ها و ریسک‌ها و فواید مرتبط با آن ارائه دهد.

مفهوم وب تاریک به ایجاد شبکه تور در اواسط دهه 1990 توسط آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی دریایی ایالات متحده بازمی‌گردد. شبکه تور به منظور امکان برقراری ارتباط ناشناس برای عملیات‌های اطلاعاتی دولت توسعه یافت. بعدها به عموم مردم ارائه شد و منجر به رشد وب تاریک به شکلی که امروز می‌شناسیم، گردید.

وب تاریک چیست؟

وب تاریک به بخشی از اینترنت اطلاق می‌شود که توسط موتورهای جستجوی سنتی مانند گوگل نمایه نمی‌شود. این نوع از وب یک زیرمجموعه از وب عمیق است که شامل تمامی صفحات وبی است که توسط موتورهای جستجو نمایه نمی‌شوند.

دسترسی به وب تاریک تنها با استفاده از نرم‌افزارهای خاص، تنظیمات یا مجوزهای خاصی ممکن است که متداول‌ترین آن شبکه تور (The Onion Router) است.

وب سطحی: بخشی از اینترنت است که توسط موتورهای جستجو نمایه شده و به‌راحتی برای عموم قابل دسترسی است.

وب عمیق: این بخش از وب جهان گستر شامل تمامی محتوای وبی است که توسط موتورهای جستجو نمایه نمی‌شود. نمونه‌هایی از آن شامل پایگاه‌های داده خصوصی، حساب‌های ایمیل و سایر محتوایی است که نیازمند دسترسی خاص هستند.

وب تاریک: بخشی از وب عمیق است که عمداً پنهان شده و نیاز به نرم‌افزار خاصی برای دسترسی دارد. به‌خاطر ناشناسی‌اش معروف است و اغلب با فعالیت‌های غیرقانونی مرتبط است.


روش كار وب تاريك

وب تاریک با استفاده از فناوری‌های مختلفی که برای اطمینان از ناشناسی و امنیت طراحی شده‌اند، کار می‌کند. فناوری اصلی آن شبکه تور Tor است. در ادامه توضیحی کوتاه از نحوه کار تور Tor آمده است:

رمزگذاری لایه‌ای (Layered Encryption): داده‌ها قبل از خروج از شبکه چندین بار رمزگذاری می‌شوند.

مسیریابی از طریق گره‌ها (Routing Through Nodes): داده‌های رمزگذاری شده از طریق مجموعه‌ای از سرورهای داوطلب به نام گره‌ها عبور می‌کنند. هر گره یک لایه از رمزگذاری را از بین می‌برد و مقصد بعدی در مسیر را فاش می‌کند.

گره خروج (Exit Node): گره نهایی، به نام گره خروج، آخرین لایه رمزگذاری را از بین می‌برد و داده‌ها را به مقصدشان ارسال می‌کند. این فرایند اطمینان می‌دهد که هر گره تنها می‌داند که مرحله قبلی و بعدی کجا است، و پیدا کردن منبع داده‌ها بسیار دشوار می‌شود.

خطرات وب تاریک


كاربرد وب تاريك

وب تاريك Dark Web برای اهداف مختلف قانونی و غیرقانونی استفاده می‌شود. در اینجا به برخی از استفاده‌های کلیدی آن اشاره می‌کنیم:

استفاده‌های قانونی

حریم خصوصی و ناشناسی (Privacy and Anonymity): بسیاری از افراد از وب تاریک برای حفظ حریم خصوصی و ارتباط ناشناس استفاده می‌کنند، به ویژه در کشورهایی با رژیم‌های سرکوبگر.

افشاگری (Whistleblowing): پلتفرم‌هایی مانند SecureDrop توسط افشاگران برای اشتراک‌گذاری اطلاعات با خبرنگاران در حالی که هویتشان محفوظ می‌ماند، استفاده می‌شوند.

پژوهش (Research): پژوهشگران از وب تاریک برای مطالعه جرم‌های سایبری، نقض حقوق بشر و دیگر موضوعات حساس بدون افشای هویتشان استفاده می‌کنند.

استفاده‌های غیرقانونی

بازارهای سیاه (Black Markets): وب تاریک میزبان بازارهای سیاه متعددی است که کالاها و خدمات غیرقانونی مانند مواد مخدر، سلاح‌ها و داده‌های دزدیده شده در آنها خرید و فروش می‌شود.

خدمات هکینگ (Hacking Services): انجمن‌ها و بازارهای مختلف خدمات هکینگ را ارائه می‌دهند، از جمله توسعه بدافزار، نفوذ به داده‌ها و موارد دیگر.

کلاهبرداری و جعل (Fraud and Counterfeiting): وب تاریک مرکز فعالیت‌های غیرقانونی مانند سرقت هویت، کلاهبرداری با کارت اعتباری و جعل اسناد است.

تصويري از دارك وب dark web


خطرات وب تاريك

در حالی که وب تاریک مزایای قابل توجهی از نظر حفظ حریم خصوصی و ناشناسی دارد، خطرات عمده‌ای نیز با خود به همراه دارد:

خطرات قانونی (Legal Risks): درگیر شدن در فعالیت‌های غیرقانونی در وب تاریک می‌تواند به عواقب قانونی شدید مثل جریمه‌ و زندان منجر شود.

تهدیدات سایبری (Cyber Threats): کاربران ممکن است در معرض بدافزارها، حملات فیشینگ و دیگر تهدیدات سایبری قرار گیرند که امنیت آن‌ها را به خطر می‌اندازد.

کلاهبرداری (Fraud): ناشناسی وب تاریک زمینه مساعدی برای کلاهبرداری و فریبکاری فراهم می‌کند، جایی که کاربران به راحتی می‌توانند توسط فروشندگان جعلی فریب بخورند.


فوايد وب تاريك
با وجود خطرات، وب تاریک چندین فایده نیز دارد:

آزادی بیان (Freedom of Expression): وب تاریک بستری را برای افراد فراهم می‌کند تا نظرات خود را بیان کنند و اطلاعات را بدون ترس از سانسور یا مجازات به اشتراک بگذارند.

حفاظت از حریم خصوصی (Protection of Privacy): برای کسانی که در رژیم‌های سرکوبگر زندگی می‌کنند، وب تاریک می‌تواند ابزاری حیاتی برای ارتباط و سازماندهی بدون نظارت (surveillance) باشد.

افشاگری و فعالیت‌گرایی (Whistleblowing and Activism): وب تاریک امکان افشاگری و فعالیت‌گرایی را فراهم می‌کند تا اطلاعات حساس به طور امن و ناشناس به اشتراک گذاشته شود.

کاربردهای مثبت وب تاریک


نتیجه‌گیری

وب تاريك Dark Web بخشی پیچیده و بحث‌برانگیز از اینترنت است. در حالی که از نظر حفظ حریم خصوصی، ناشناسی و آزادی بیان مزایای قابل توجهی دارد، با فعالیت‌های غیرقانونی و خطرات عمده‌ای نیز مرتبط است. درک وب تاریک نیاز به دیدگاهی متعادل دارد که هم به استفاده‌های مثبت بالقوه و هم به خطرات آن احاطه داشته باشد.

تصویر نویسنده
محمد مومن

مترجم و مشاور علمي داراي مجوز رسمي از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به شماره 8154 و كارشناس ارشد علم اطلاعات دانشگاه بيرجند هستم كه در اين مجموعه تلاش داريم خدماتي علمي و در سطح جهاني را به جامعه فارسي زبانان ارائه كنيم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *