زبانهای کشور افغانستان

زبانهای کشور افغانستان نشان از کشور افغانستان به عنوان کشوری در آسیا که ۳۸,۳۴۷,۰۰۰ نفر جمعیت دارد و میزبان ۳۳ زبان بومی زنده است. دو زبان از این زبان‌ها، دری و پشتوی جنوبی، زبان‌های رسمی کشور هستند. یکی دیگر، ازبکی جنوبی، در بخشی از کشور زبان رسمی است. افغانستان همچنین میزبان ۲ زبان بومی بوده که اکنون منقرض شده‌اند. علاوه بر این، ۹ زبان زنده غیربومی نیز در کشور رایج است. در آموزش رسمی، از ۴ زبان بومی به عنوان زبان‌های آموزشی استفاده می‌شود.

موقعیت و جمعیت

افغانستان با نام رسمی امارت اسلامی افغانستان کشوری در حد فاصل آسیای میانه و آسیای جنوبی است. موقعیت آن بر روی نقشه جهان در زیر قابل مشاهده است.

اطلاعات زیر در خصوص وضعیت جمعیت شناختی این کشور ارائه شده است:

⇐ جمعیت: ۳۸.۳۴۷.۰۰۰ نفر

⇐ تعداد زبانها: ۳۳ زبان

⇐ نرخ باسوادی: ۴۳ درصد

شاخص حیات زبانهای افغانستان

بر اساس اطلاعات موجود در اطلس زبانها، وضعیت شاخص حیات زبانها در کشور جمهوری اسلامی افغانستان در نمودار زیر آمده‌اند:

همانطور که در نمودار بالا آمده است، ۳ زبان جزء زبانهای نهادینه شده (Institutional)، ۲۴ زبان در وضعیت پایدار (Stable)، ۶ زبان در گروه در معرض خطر (Endangered) و ۲ زبان نیز منقرض شده هستند.

فهرست زبانهای افغانستان

زبانهای رایج در کشور افغانستان به طور کامل در زیر آمده‌اند. سه حرف ابتدایی هر کدام کد استاندارد آن زبان و در ادامه نیز عنوان رسمی هر زبان آمده است.

afg – Afghan Sign Language
aiq – Aimaq
ask – Ashkun
brh – Brahui
prs – Dari
wsv – Degano
gwt – Gawar-Bati
nli – Grangali
haz – Hazaragi
jat – Inku
isk – Ishkashimi
bsh – Kateviri
xvi – Komviri
mhj – Mogholi
mnj – Munji
aee – Northeast Pashai
glh – Northwest Pashai
phv – Pahlavani
prc – Parachi
prn – Prasuni
sgy – Sanglechi
sdg – Savi
sgh – Shughni
sts – Shumashti
psi – Southeast Pashai
pbt – Southern Pashto
uzs – Southern Uzbek
psh – Southwest Pashai
abh – Tajiki Arabic
tra – Tirahi
trm – Tregami
tuk – Turkmen
wbk – Waigali
wbl – Wakhi
bgn – Western Balochi

خانواده‌های زبانی افغانستان

زبانهای رایج در کشور افغانستان هر یک به خانواده زبانی خاصی تعلق دارند که به شکل نموداری در زیر آمده است:

۲۹ زبان در خانواده زبانی هند و اروپایی (Indo-European) ، ۱ زبان در خانواده آفر و آسیایی (Afro-Asiatic) ، ۲ زبان در گروه ترکی (Turkic) ، ۱ زبان در خانواده مغولستانی (Mongolic) ، ۱ زبان در خانواده دراویدی (Dravidian) و ۱ زبان در خانواده زبانهای اشاره (Sign language) هستند.

کنوانسیون‌های سیاست زبانی افغانستان