دکتری آموزش زبان انگلیسی

در ادامه معرفی و بررسی دوره‌های مختلف دانشگاهی در ایران، در این مطلب به واکاوی دوره دکتری آموزش زبان انگلیسی خواهیم پرداخت. این دوره با توجه به جذابیت و کاربرد فراوانی که دارد، طرفداران بسیاری را به خود جذب کرده است. با ما همراه باشید.

آخرین بروزرسانی: دی ماه ۱۴۰۳

مقدمه

آموزش زبان انگلیسی دارای پیوندی تنگاتنگ با کسب و تبادل دانش بشری و توسعه در حیطه های مختلف است. زبان انگلیسی به زبان بین المللی برای تولید تبادل و انتقال دانش تبدیل شده است آموزش زبان انگلیسی به مثابه حوزه ای میان رشته ای با رشته های مختلف دانش مانند جامعه شناسی زبان روان شناسی زبان منظور شناسی فن آوری آموزشی تعلیم و تربیت سنجش و اندازه گیری و مانند اینها مرتبط است. این رشته به مطالعه در حیطه پردامنه ای شامل مطالعات فراگیری زبان اول و دوم تحلیل کلام تهیه و تدوین مطالب درسی و تربیت معلمان زبان می پردازد.
کارآمد ساختن رشته ای با این دامنه گسترده نیازمند بازنگری مستمر است. نظر به اینکه از آخرین بازنگری این رشته بیش از ۱۷ سال میگذرد بازنگری در اهداف و سرفصل دروس آن ضروری مینماید اهم این دلایل به شرح ذیل است:

√ آموزش زبان انگلیسی حوزه ای نظری کاربردی میان رشته ای است و لذا تحولات در رشته های مرتبط و نظریه پردازی ها و مفهوم سازی ها در این رشته ها بر آن تاثیر میگذارد از این منظر به دلیل تحولات دائم در رشته های مرتبط و نیز پویا و تحول گرا بودن خود این رشته بازنگری در سرفصلهای آن ضروری می نماید.

√  جدا شدن رشته ها و ایجاد رشته های مستقل در مقطع دکتری ادبیات انگلیسی ترجمه و زبان شناسی ایجاب می کند که در رشته آموزش زبان انگلیسی به مناسب ترین درسهای تخصصی و اختیاری مرتبط با این رشته توجه شود و از درسهایی که قبل از تفکیک رشته ها با نگاه عام در سرفصلهای این رشته گنجانده شده بود اجتناب شود. از این رو در برنامه حاضر درسهای کاملا ذیربط جایگزین درسهایی مانند از زبان شناسی تا ادبیات شده است.

√  اهمیت یافتن حوزه های جدید در آموزش زبان مانند منظور شناسی زبان دوم و فن آوری آموزش زبان موجب شده است که این درسها به سرفصل دوره دکتری آموزش زبان افزوده شود.

√  همپوشانی بسیاری از درسها مانند همپوشانی فراگیری زبان “اول و فراگیری زبان دوم با نظریه های یادگیری ایجاب میکند که درس سوم حذف شود تا از ارائه درسهایی با بسیاری عناوین مشترک اجتناب و درس های مناسب تر جایگزین شود.

√  اهمیت یافتن درسهای جدید با توجه به پیشرفتها و تحولات در آموزش زبان ایجاب میکند که علاوه بر افزوده شدن درس های جدید در حیطه و سرفصلهای کنونی بازنگری شود و نیز درسهایی که به طور مشترک مانند تجزیه و تحلیل کلام در دو دوره دکتری متفاوت مانند دکتری آموزش زبان و زبان شناسی تدریس می شود با نگاه آموزش زبانی برای اهداف این دوره باز تعریف شود.

√  بومی سازی سرفصل دوره دکتری آموزش زبان انگلیسی زمینه ای ایجاد کرد که درسی مانند آموزش زبان در ایران و جهان به سرفصلهای کنونی افزوده شود تا شناخت دقیق از موقعیت و نیازهای بومی در مقایسه با سایر کشورهای آسیایی و کشورهای مسلمان حاصل شود.

هدف

هدف از تأسیس رشته آموزش زبان انگلسی در مقطع دکتری عبارت است از تربیت متخصصان و استادانی که به آموزش درسهای آموزش زبان در دوره کارشناسی کارشناسی ارشد و دکتری آموزش زبان انگلیسی و نیز درسهای ذیربط در دوره های کارشناسی مترجمی انگلیسی و ادبیات انگلیسی و نیز دوره های کارشناسی ارشد و دکتری ترجمه و زبان شناسی بپردازند. هدف مهم دیگر تربیت متخصصانی است که به تهیه و تدوین مطالب درسی برای آموزش زبان و نیز پژوهش در مورد مسائل آموزش زبان بپردازند. هدف مهم دیگر آن است که دانش آموختگان این دوره بتوانند طراحی و تربیت دوره های تربیت معلم زبان انگلیسی را در آموزش و پرورش و مراکز آموزش زبان بر عهده بگیرند.

ضرورت و اهمیت

دوره دکتری آموزش زبان انگلیسی دوره عالی کسب دانش و انجام تحقیق در مورد مسائل آموزش زبان انگلیسی از منظر نظری و کاربردی است در پیوستار ارائه رشته آموزش زبان انگلیسی دوره کارشناسی ارشد فقط بنیادهای مفهومی این رشته را دنبال می کند و دوره دکتری دوره ای ضروری برای کسب دیدگاه جامع در مورد این رشته و کسب توانایی برای پژوهش و تولید علم است. بر این اساس فقط با استمرار این رشته در دوره دکتری اهداف آموزشی و پژوهشی این رشته به کمال می رسد.

نقش و توانایی

فارغ التحصیلان این دوره توانایی خواهند یافت در دانشگاهها و موسسات آموزشی و پژوهشی در زمینه های زیر خدمت کنند:

√  آموزش درسهای عمومی و تخصصی رشته آموزش زبان انگلیسی و سایر رشته های ذیربط در مقاطع کارشناسی کارشناسی ارشد و دکتری

√ تحقیق در مورد مسائل یادگیری و آموزش زبان

√ طراحی برنامه های آموزش زبان انگلیسی

√  تدوین کتابهای درسی برای آموزش زبان انگلیسی و نیز آزمون سازی

√ تدوین کتابهای تخصصی رشته آموزش زبان انگلیسی و نیز حیطه های مرتبط در سایر رشته های زبان

√  آموزش و تربیت معلمان زبان انگلیسی

طول دوره

مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری تابع آیین نامه وزارت علوم تحقیقات و فناوری میباشد تعداد کل واحدهای درسی در این دوره ۳۶ واحد و مطابق آیین نامه است. ۱۸ واحد درسی و ۱۸ واحد رساله به شرح ذیل است:

جدول دروس دکتری آموزش زبان

همانطور که شاره شد در دوره دکتری آموزش زبان انگلیسی دروس در دو گروه تخصصی و اختیاری به دانشجو ارائه می‌شود. در جداول زیر و بر اساس مصوبه سال ۱۳۹۲ شورای برنامه ریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فهرست این دروس آورده شده است.

جدول دروس تخصصی دکتری آموزش زبان انگلیسی

جدول دروس اختیاری دکتری آموزش زبان انگلیسی

نکته: از جدول دروس اختیاری، دانشجو موظف است ۸ واحد را انتخاب کند. لازم به ذکر است که ترتیب این دروس تاثیری در اولویت یا اهمیت آنها ندارد.