کتاب ثروتمندترین مرد بابل

جورج ساموئل کلاسون (George Samuel Clason) در ۷ نوامبر ۱۸۷۴ در ایالت میزوری آمریکا متولد شد. او پس از تحصیل در دانشگاه نبراسکا، در جنگ اسپانیا و آمریکا (۱۸۹۸) در ارتش ایالات متحده خدمت کرد؛ تجربه‌ای که انضباط، برنامه‌ریزی و نگاه عمل‌گرایانه را در شخصیت او پررنگ ساخت (Nightingale-Conant, n.d.; Wyckoff, ۲۰۱۶). پس از پایان خدمت نظامی، به دنور، کلرادو رفت و در سال ۱۹۰۵ «شرکت نقشه‌نگاری کلاسون» (Clason Map Company) را بنیان گذاشت؛ شرکتی که بعدها نخستین اطلس جاده‌ای مدرن ایالات متحده و کانادا را منتشر کرد و نام کلاسون را پیش از آنکه به‌عنوان نویسنده شناخته شود، در صنعت نقشه‌نگاری مطرح ساخت (Wyckoff, ۲۰۱۶; Nightingale-Conant, n.d.). با این حال، رکود بزرگ اقتصادی دهه ۱۹۳۰ بخش عمده‌ای از فعالیت‌های تجاری او را از بین برد و مسیر زندگی حرفه‌ای‌اش را تغییر داد (Wyckoff, ۲۰۱۶).

همین تجربه‌های اقتصادی، کلاسون را به این نتیجه رساند که ثروت پایدار، حاصل شانس یا درآمد بالا نیست، بلکه نتیجه عادت‌های مالی درست است. از سال ۱۹۲۶، او مجموعه‌ای از جزوه‌های آموزشی درباره پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و مدیریت پول نوشت و برای جذاب‌تر شدن مطالب، آنها را در قالب داستان‌هایی از بابل باستان روایت کرد. این جزوه‌ها به‌سرعت مورد توجه بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و مؤسسات مالی قرار گرفت و میلیون‌ها نسخه از آنها میان مشتریان توزیع شد. بعدها مشهورترین این داستان‌ها در کتاب The Richest Man in Babylon گردآوری شدند؛ اثری که کلاسون را به یکی از پیشگامان ادبیات آموزش مالی شخصی تبدیل کرد و اصطلاح مشهور «اول به خودت پول بده» (Pay Yourself First) را در فرهنگ مالی جهان ماندگار ساخت (Nightingale-Conant, n.d.; Penguin Random House, n.d.).

اگرچه امروز نام کلاسون بیش از هر چیز با ثروتمندترین مرد بابل شناخته می‌شود، اما دامنه آثار او گسترده‌تر از این کتاب است. از جمله آثار دیگر او می‌توان به Gold Ahead، The Story of Period Furniture، Free Homestead Lands of Colorado Described و This Amazing World Before Adam اشاره کرد که موضوعاتی از آموزش مالی تا تاریخ، جغرافیا و فرهنگ را دربرمی‌گیرند (University of Pennsylvania Libraries, n.d.). با این حال، هیچ‌یک از این آثار به اندازه ثروتمندترین مرد بابل تأثیرگذار نشدند. کلاسون در ۷ آوریل ۱۹۵۷ در ناپا، کالیفرنیا، درگذشت، اما اصول مالی ساده و کاربردی او همچنان پس از نزدیک به یک قرن، در کتاب‌های مدیریت مالی، دوره‌های سرمایه‌گذاری و آموزش سواد مالی در سراسر جهان مورد استناد قرار می‌گیرند (Nightingale-Conant, n.d.; University of Pennsylvania Libraries, n.d.).

خلاصه کتاب ثروتمندترین مرد بابل

داستان‌های کتاب ثروتمندترین مرد بابل در شهری می‌گذرند که نماد ثروت و شکوه جهان باستان است. شخصیت محوری کتاب، آرکاد، فقیرترین کاتب شهر بود؛ مردی که آرزو داشت از فقر رهایی یابد، اما سال‌ها کار سخت، تغییری در وضعیت مالی‌اش ایجاد نکرد. نقطه عطف زندگی او زمانی رقم می‌خورد که مردی ثروتمند به نام آلگامیش از او می‌خواهد لوحی را در مدت کوتاهی نسخه‌برداری کند. آرکاد در ازای انجام این کار، به جای درخواست پول، از آلگامیش راز ثروتمندشدن را می‌خواهد. آلگامیش مهم‌ترین اصل زندگی مالی را به او می‌آموزد: «بخشی از هر درآمد، پیش از خرج‌کردن، متعلق به خودت است.» آرکاد این توصیه را جدی می‌گیرد و هر ماه یک‌دهم درآمدش را کنار می‌گذارد. نخستین سرمایه‌گذاری او شکست می‌خورد، زیرا پولش را به فردی بی‌تجربه می‌سپارد؛ اما این شکست، درس مهمی به او می‌دهد: سرمایه باید تنها به دست افراد آگاه و متخصص سپرده شود. او با تکرار پس‌انداز، سرمایه‌گذاری‌های حساب‌شده و صبوری، به ثروتمندترین مرد بابل تبدیل می‌شود.

در ادامه کتاب ثروتمندترین مرد بابل، آرکاد تجربه‌های خود را به مردم شهر آموزش می‌دهد و کتاب، مجموعه‌ای از داستان‌های به‌هم‌پیوسته درباره همین آموزش‌هاست. او هفت درمان برای کیسه‌ای خالی را معرفی می‌کند: پس‌انداز منظم، کنترل هزینه‌ها، به‌کارگرفتن سرمایه، محافظت از دارایی، سرمایه‌گذاری بر خانه و آینده، برنامه‌ریزی برای دوران پیری و افزایش توانایی کسب درآمد. در کنار این اصول، پنج قانون طلا نیز بیان می‌شود؛ قوانینی که بر اهمیت مشورت با افراد باتجربه، پرهیز از سرمایه‌گذاری‌های هیجانی، شناخت ریسک و صبر در رشد سرمایه تأکید دارند. داستان‌های فرعی، مانند روایت داباسیر، مردی که به دلیل ولخرجی و بدهکاری به بردگی کشیده می‌شود اما با انضباط مالی دوباره آزاد و توانگر می‌شود، نشان می‌دهند که مشکل اصلی بیشتر انسان‌ها کمبود درآمد نیست، بلکه ناتوانی در مدیریت پول است. در همه این روایت‌ها، ثروت نه نتیجه شانس، بلکه محصول عادت‌های درست و تکرارشونده معرفی می‌شود.

در پایان، کتاب ثروتمندترین مرد بابل به جای آنکه با یک حادثه یا گره داستانی خاتمه یابد، با تثبیت جایگاه آرکاد به‌عنوان معلم ثروت به پایان می‌رسد. او تأکید می‌کند که هیچ میان‌بری برای توانگرشدن وجود ندارد؛ هرکس، صرف‌نظر از میزان درآمدش، اگر ابتدا برای خود پس‌انداز کند، کمتر از درآمدش خرج کند، سرمایه‌اش را هوشمندانه به کار بگیرد و از اشتباهات مالی درس بگیرد، می‌تواند به استقلال مالی برسد. اسپویل اصلی کتاب این است که راز ثروت آرکاد هرگز یک گنج پنهان، ارث خانوادگی یا معامله‌ای خارق‌العاده نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از رفتارهای ساده اما پایدار است که در طول سال‌ها به ثروتی بزرگ تبدیل می‌شوند. پیام نهایی کتاب این است که ثروت، پیش از آنکه در جیب انسان شکل بگیرد، در شیوه فکرکردن، نظم شخصی و تصمیم‌های روزمره او ساخته می‌شود؛ و همین نگاه باعث شده است که ثروتمندترین مرد بابل پس از نزدیک به یک قرن، همچنان یکی از تأثیرگذارترین کتاب‌های آموزش سواد مالی در جهان باشد (Clason, ۱۹۲۶/۲۰۰۲).

پیام کتاب ثروتمندترین مرد بابل

برداشت شخصی من

فارغ از اینکه چقدر تکنیک‌های گفته شده توسط جورج کلاسون در کتاب ثروتمندترین مرد بابل اثربخش هست یا نه، ایده ایشون در نگارش کتابی انگیزشی اون هم در نیمه قرن بیستم میلادی برای آموزش اصول موفقیت مالی، پس انداز و سرمایه گذاری و در نهایت افزایش ثروت، واقعاً جذاب و حیرت انگیز بود. اصول گفته شده در این کتاب با بجز چند مورد اشاره اندک به اصول اخلاقی، همگی در تلاش هستن  تا فرد رو به یک انسان ثروتمند تبدیل کنن و به خواننده این رو القاء می‌کنن که پول همه چیز است و تنها ابزار برای رسیدن به خوشبختی هستش. اگه به این هشدار آگاه باشیم، قطعاً در زمینه موفقیت‌های مالی، این کتاب حرف‌های زیادی برای گفتن داره.

منابع 

Nightingale-Conant. (n.d.). George S. Clason. https://www.nightingale.com/pages/george-s-clason

University of Pennsylvania Libraries. (n.d.). George S. Clason (1874–1957): The Online Books Page. https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupname?key=Clason%2C+George+S.+%28George+Samuel%29%2C+1874-1957

Wyckoff, W. (2016). Cartography and capitalism: George Clason and the mapping of western American development, 1903–1931. Journal of Historical Geography, 52, 48–60. https://doi.org/10.1016/j.jhg.2016.02.001

Penguin Random House. (n.d.). The Richest Man in Babylon. https://www.penguinrandomhouse.com/books/736091/the-richest-man-in-babylon-by-george-s-clason/