شکاف دیجیتالی در خاورمیانه
وبلاگ

شکاف دیجیتالی در خاورمیانه

شکاف دیجیتالی در خاورمیانه مقوله بسیار مهمی است که ایجاد کننده یکی از انواع تبعیض میان افراد و کشورها در این منطقه حیاتی جهان هست. در یادداشت امروز به این مطلب پرداخته‌ایم و از جوانب مختلف آن را واکاوی کرده‌ایم.


شکاف دیجیتالی در خاورمیانه

شکاف دیجیتالی، فاصله بین کسانی که به فناوری اطلاعات و ارتباطات مدرن دسترسی دارند و کسانی که ندارند، یک مسئله مهم جهانی است. در خاورمیانه، این شکاف به طرق مختلفی نمایان می‌شود که تحت تأثیر عواملی مانند نابرابری اقتصادی، بی‌ثباتی سیاسی و سطوح مختلف زیرساخت‌های فناوری قرار دارد. درک شکاف دیجیتالی در خاورمیانه برای تدوین راهبردهای پل‌زدن این فاصله و ارتقاء رشد فراگیر بسیار مهم است.

نابرابری اقتصادی

نابرابری اقتصادی یکی از عوامل اصلی در ایجاد شکاف دیجیتالی در خاورمیانه است. کشورهای ثروتمندتر مانند امارات متحده عربی، قطر و عربستان سعودی دارای سطوح بالای نفوذ اینترنت و زیرساخت‌های پیشرفته فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند. در مقابل، کشورهایی که کمتر ثروتمند هستند مانند یمن و سوریه به دلیل محدودیت‌های اقتصادی و درگیری‌های جاری، دسترسی محدودی به اینترنت و فناوری‌های دیجیتالی دارند. این نابرابری توسعه کلی منطقه را مختل می‌کند زیرا دسترسی به منابع دیجیتالی به طور فزاینده‌ای با فرصت‌های اقتصادی و شمول اجتماعی مرتبط است.

بی‌ثباتی سیاسی

بی‌ثباتی سیاسی و درگیری‌ها به طور قابل توجهی شکاف دیجیتالی در خاورمیانه را تشدید می‌کنند. کشورهایی که درگیر جنگ هستند، مانند سوریه، عراق و یمن، با اختلالات شدید در زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات خود مواجه هستند. آسیب به شبکه‌های مخابراتی، کمبود برق و جابجایی جمعیت‌ها دسترسی به فناوری‌ها و خدمات دیجیتالی را محدود می‌کند. در چنین شرایطی، بازسازی زیرساخت‌ها و بازگرداندن اتصال به عنوان اولویت‌های ثانویه در مقایسه با نیازهای انسانی فوری در نظر گرفته می‌شود و شکاف دیجیتالی بیشتر می‌شود.

زیرساخت‌های فناوری

سطح زیرساخت‌های فناوری در خاورمیانه بسیار متفاوت است. برخی کشورها به شدت در ساخت شبکه‌های اینترنتی مدرن و اتصال موبایلی سرمایه‌گذاری کرده‌اند. برای مثال، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) چارچوب‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات قوی‌ای توسعه داده‌اند، با نرخ‌های بالای نفوذ اینترنت و استفاده گسترده از گوشی‌های هوشمند. با این حال، کشورهای دیگر به دلیل زیرساخت‌های کمتر توسعه‌یافته، دسترسی محدود به پهنای باند و کمبود سرمایه‌گذاری در بخش‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات عقب مانده‌اند. این توزیع نابرابر زیرساخت‌های فناوری منجر به دسترسی نابرابر به منابع و خدمات دیجیتالی می‌شود.

شکاف شهری-روستایی

شکاف دیجیتالی در خاورمیانه همچنین در تفاوت بین مناطق شهری و روستایی مشهود است. مناطق شهری عموماً به زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات بهتری دسترسی دارند، از جمله اینترنت پرسرعت و خدمات دیجیتال. در مقابل، مناطق روستایی و دورافتاده اغلب از چنین دسترسی برخوردار نیستند و شکاف را تشدید می‌کنند. این شکاف شهری-روستایی به ویژه در کشورهایی با جمعیت روستایی قابل توجه مشهود است، جایی که چالش‌های لجستیکی و محدودیت‌های اقتصادی مانع از گسترش زیرساخت‌های دیجیتالی می‌شود.

نابرابری جنسیتی

نابرابری جنسیتی نیز شکاف دیجیتالی در خاورمیانه را تشدید می‌کند. هنجارهای فرهنگی و موانع اجتماعی اغلب دسترسی زنان به آموزش و فرصت‌های شغلی، از جمله در حوزه دیجیتال، را محدود می‌کند. در نتیجه، زنان کمتر احتمال دارد که از مزایای فناوری‌های دیجیتال بهره‌مند شوند، مشارکت آنها در اقتصاد دیجیتال محدود می‌شود و نابرابری‌های اجتماعی موجود تقویت می‌شود.

تلاش‌ها برای پل زدن شکاف

رسیدگی به شکاف دیجیتالی در خاورمیانه نیازمند یک رویکرد چند وجهی است. دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و بخش خصوصی باید برای بهبود زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات، به ویژه در مناطق کمتر خدمت‌رسانی شده، همکاری کنند. نوآوری‌هایی برای افزایش سواد دیجیتال و آموزش مهارت‌ها برای توانمندسازی افراد برای استفاده موثر از فناوری‌های دیجیتال بسیار ضروری است. وجود شرکت‌هایی همچون پلتفرم تجاری علی بابا می‌تواند در این عرصه کمک کننده باشد.

علاوه بر این، ترویج سیاست‌های فراگیر که به نابرابری جنسیتی می‌پردازند و از جوامع حاشیه‌نشین حمایت می‌کنند می‌تواند به تضمین این که مزایای دیجیتالی شدن به طور گسترده‌ای به اشتراک گذاشته می‌شود، کمک کند. سرمایه‌گذاری در برنامه‌های آموزشی و آموزشی شغلی که بر مهارت‌های دیجیتالی تمرکز دارند می‌تواند نیروی کار را برای تقاضای اقتصاد دیجیتال مجهز کند و رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی بلندمدت را تسهیل کند.

نتیجه‌گیری

شکاف دیجیتالی در خاورمیانه یک مسئله پیچیده است که تحت تأثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار دارد. پل زدن این شکاف برای ترویج رشد فراگیر و اطمینان از این که همه اقشار جامعه می‌توانند در انقلاب دیجیتال مشارکت کنند و از آن بهره‌مند شوند، ضروری است. با پرداختن به علل اصلی شکاف دیجیتالی و اجرای راهبردهای جامع، خاورمیانه می‌تواند به سوی آینده‌ای متصل‌تر و عادلانه‌تر حرکت کند.

تصویر نویسنده
محمد مومن

مترجم و مشاور علمي داراي مجوز رسمي از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به شماره 8154 و كارشناس ارشد علم اطلاعات دانشگاه بيرجند هستم كه در اين مجموعه تلاش داريم خدماتي علمي و در سطح جهاني را به جامعه فارسي زبانان ارائه كنيم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *