مهارت شناخت انواع اطلاعات غلط
وبلاگ

شناخت انواع اطلاعات غلط

قصد داریم به ارائه این مطلب، توانایی شناخت انواع اطلاعات غلط را بدست آوریم و به افراد در بدست آوردن اطلاعات درست کمک کرده و آنها را از حقه های اطلاعاتی دور کنیم. این شناخت همراستا با راستی آزمایی اطلاعات فضای مجازی می‌تواند به حضور شایسته شهروندان در عصر اطلاعات کمک کند.


درک اطلاعات نادرست، اطلاعات گمراه‌کننده و اطلاعات زیانبار

در عصر ارتباطات دیجیتال، اصطلاحات زیر اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. در اینجا نگاهی دقیق به هر اصطلاح و پیامدهای آن می‌اندازیم:

  • اطلاعات نادرست (Misinformation)
  • اطلاعات گمراه‌کننده (Disinformation)
  • اطلاعات زیانبار (Malinformation)

اطلاعات نادرست (Misinformation)
اطلاعات نادرست به اطلاعات غلط یا نادرستی اشاره دارد که بدون قصد فریب منتشر می‌شوند. این اطلاعات اغلب از سوء تفاهم‌ها، اشتباهات یا شایعات ناخواسته ناشی می‌شود.

ویژگی‌های اطلاعات نادرست:
غیرعمدی: منتشر کننده باور دارد که اطلاعات صحیح هستند.
عدم تأیید: اطلاعات بدون بررسی دقیق به اشتراک گذاشته می‌شوند.
مثال‌ها: به اشتراک گذاری مقاله خبری با اطلاعات قدیمی یا آمار نادرست.


اطلاعات گمراه‌کننده (Disinformation)
اطلاعات گمراه‌کننده به ایجاد و انتشار عمدی اطلاعات نادرست با قصد فریب یا گمراه کردن افراد اشاره دارد و اغلب به عنوان ابزاری برای دستکاری استفاده می‌شود و می‌تواند تأثیرات سیاسی، اجتماعی یا اقتصادی قابل توجهی داشته باشد.

ویژگی‌های اطلاعات گمراه‌کننده:
عمدی: برای گمراه کردن یا فریب طراحی شده‌اند.
استراتژیک: اغلب برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی یا پنهان کردن حقیقت استفاده می‌شود.
مثال‌ها: داستان‌های خبری جعلی، تصاویر دستکاری شده، یا اسناد تقلبی که برای گمراه کردن ایجاد شده‌اند.


اطلاعات زیانبار (Malinformation)
اطلاعات زیانبار شامل اشتراک‌گذاری اطلاعات صحیح با قصد آسیب رساندن است. برخلاف اطلاعات نادرست و اطلاعات گمراه‌کننده، اطلاعات زیانبار بر اساس واقعیت هستند، اما در زمینه‌های مضر یا بدخواهانه استفاده می‌شوند.

ویژگی‌های اطلاعات زیانبار:
صحیح اما مضر: اطلاعات دقیق هستند اما برای آسیب رساندن به اشتراک گذاشته می‌شوند.
قصد آسیب: با هدف آسیب رساندن به افراد، سازمان‌ها یا جوامع.
مثال‌ها: افشای اطلاعات خصوصی، افشای داده‌های حساس، یا انتشار اطلاعات برای تحریک خشونت یا تبعیض.


تاثیر اطلاعات غلط

انتشار اطلاعات نادرست، بدون توجه به قصد، می‌تواند پیامدهای زیادی بر افراد و جوامع داشته باشد.

تأثیر اجتماعی
قطبی‌سازی: اطلاعات نادرست می‌تواند اختلاف طبقات درون جوامع را عمیق‌تر کند و منجر به افزایش قطبی‌سازی شود.
بی‌اعتمادی: مواجهه مکرر با اطلاعات نادرست می‌تواند اعتماد به رسانه‌ها، مؤسسات و حتی افراد را کاهش دهد.
تأثیر سیاسی
دستکاری: اطلاعات گمراه‌کننده می‌تواند برای دستکاری انتخابات و فرآیندهای سیاسی استفاده شود.
ناآرامی: اطلاعات مضر می‌تواند با بهره‌برداری از تنش‌های اجتماعی باعث ناآرامی و خشونت شود.
تأثیر اقتصادی
بی‌ثباتی بازار: اطلاعات نادرست می‌تواند باعث نوسانات بازار و تأثیر بر ثبات اقتصادی شود.
اعتبار شرکت‌ها: شرکت‌ها می‌توانند به دلیل پویش‌های حاوی اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده آسیب قابل توجهی به اعتبار خود ببینند.


مقابله با اطلاعات غلط
مقابله با انتشار اطلاعات نادرست نیاز به رویکرد چند جانبه دارد.

آموزش و آگاهی
سواد رسانه‌ای: آموزش مردم برای ارزیابی انتقادی منابع اطلاعات و شناسایی اطلاعات نادرست.
پویش‌های آگاهی عمومی: اطلاع رسانی به عموم مردم درباره خطرات و نشانه‌های اطلاعات نادرست، گمراه‌کننده و زیانبار.
فناوری و مقررات
ابزارهای بررسی صحت: توسعه و ترویج ابزارهایی که به بررسی دقت اطلاعات کمک می‌کنند.
مقررات: اجرای سیاست‌هایی برای مسئولیت‌پذیری سکوها و افراد در برابر انتشار اطلاعات نادرست.
همکاری
شرکت‌ها: همکاری با شرکت‌های فناوری، دولت‌ها و جامعه مدنی برای مقابله با انتشار اطلاعات نادرست.
تحقیق: حمایت از تحقیقات درباره منشأ، انتشار و تأثیر اطلاعات نادرست برای توسعه راهکارهای موثر.


نتیجه‌گیری
درک تفاوت بین اطلاعات نادرست، اطلاعات گمراه‌کننده و اطلاعات زیانبار در مبارزه با انتشار اطلاعات غلط ضروری است. با شناسایی ویژگی‌ها و تأثیرات هر کدام، افراد و جوامع می‌توانند بهتر از خود محافظت کرده و به سمت یک گفتمان عمومی آگاهانه‌تر و مقاوم‌تر حرکت کنند

تصویر نویسنده
محمد مومن

مترجم و مشاور علمي داراي مجوز رسمي از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به شماره 8154 و كارشناس ارشد علم اطلاعات دانشگاه بيرجند هستم كه در اين مجموعه تلاش داريم خدماتي علمي و در سطح جهاني را به جامعه فارسي زبانان ارائه كنيم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *