پايگاه اطلاعاتي JSTOR
پايگاه‌هاي اطلاعاتي

پايگاه اطلاعاتي JSTOR

در مطلب آموزشي امروز قصد داريم به طور كامل و دقيق پايگاه اطلاعاتي JSTOR را به شما معرفي كنيم. به اذعان بسياري از متخصصان علم اطلاعات و كتابداران خبره جهاني، پايگاه جي استور يكي از بزرگترين و معتبرترين پايگاه‌هاي اطلاعاتي براي جستجو و دسترسي به منابع مختلفي علمي در دنياست. براي فراگيري آموزش كار با اين پايگاه با ما همراه باشيد.


تاريخچه JSTOR

نام JSTOR از تركيب دو واژه  Journal Storage به معناي ذخيره نشريه، ابداع شده است. آقاي ويليام بووِن William G. Bowen (6 اكتبر 1933 – 20 اكتبر 2016) در سال 1995 ميلادي اين مجموعه را تاسيس نمود. وي كه از سال 1972 تا 1988 ميلادي به مدت شانزده سال رياست دانشگاه پرينستون را برعهده داشت، كاملاً در طول فعاليت خود با نواقص و نيازهاي دانشگاهي جهان آشنا شده بود. ويليام بووِن اين پايگاه را به عنوان راهكاري براي مديريت منابع اطلاعاتي نشريات بويژه براي كتابخانه‌هاي دانشگاهي و تحقيقاتي بنيانگذاري كرد.

در آن دوران بسياري از كتابخانه‌هاي دانشگاهي و مراكز پژوهشي امكان نگهداري و سازماندهي نشريات مختلف را نداشتند؛ در حاليكه عملاً JSTOR با قابليت مديريت اين منابع اطلاعاتي، علاوه بر كاهش هزينه‌هاي تحميلي بر كتابخانه‌ها، امكان دسترسي بلند مدت به نشريات را نيز فراهم مي‌كرد. دسترسي به فايل تمام متن و قابليت دريافت برخط اين منابع نيز از ديگر مزاياي همكاري با مجموعه JSTOR براي كتابخانه‌هاي سراسر جهان بود.

JSTOR history

در ابتداي ويليام بووِن منابع پايگاه را بر روي CD-ROM منتشر مي‌كرد تا اينكه Ira Fuchs كه معاون رايانه و فناوري اطلاعات دانشگاه پرينستون بود، به وي در خصوص كهنه بودن اين فناوري و امكان جايگزيني آن با ابزاري جديد را هشدار داد و پيشنهاد كرد با استفاده از قابليت‌هاي شبكه‌هاي رايانه‌اي علاوه بر كاهش هزينه‌ها، امكان دسترسي به منابع پايگاه نيز افزايش خواهد يافت؛ زيرا در دانشگاه پرينستون تجربه شبكه‌ كردن ساختمان‌هاي دانشگاهي به سال 1989 ميلادي و اتصال خوابگاه‌هاي دانشجويي نيز به سال 1994 ميلادي برمي‌گشت و اين دو نفر، تجاربي را در آن خصوص داشتند.

پايگاه JSTOR براي اولين بار در سال 1995 ميلادي با گردآوري ده نشريه در حوزه اقتصاد و تاريخ خدمات خود را در اختيار هفت كتابخانه قرار داد. با توجه به اين تجربه محدود اما موفق، ويليام بووِن و كوين گاثري Kevin Guthrie كه بعدها رئيس JSTOR نيز شد، تصميم به گسترش كار خود گرفتند؛ بر اين اساس با عقد قراردادي با انجمن سلطنتي تبادلات فلسفي ( Philosophical Transactions of the Royal Society) متعهد شدند تا منابع اطلاعاتي‌شان را از سال 1665 ميلادي تا آن زمان را رقومي (ديجيتالي) كنند؛ انجام اين پروژه تا سال 2000 ميلادي به درازا كشيد.

JSTOR content

در ابتداي امر بنياد اندرو مِلون (Andrew W. Mellon Foundation) از اين پايگاه حمايت مالي مي‌كرد. بعد از آن نيز تا ژانويه 2009 ميلادي اين مجموعه با مركزيت نيويورك و ميشيگان به عنوان سازماني غيرانتفاعي و مستقل فعاليت داشت؛ در ادامه مالكيت آن در سال 2009 ميلادي به شركتي آمريكايي با نام Ithaka Harbors كه در صنعت فناوري‌هاي رايانه‌اي و خدمات شبكه فعال بود، واگذار شد.


محتواي پايگاه اطلاعاتي JSTOR

طبق آمار و اطلاعات مندرج در بخش معرفي پايگاه JSTOR اين پايگاه اطلاعاتي در زمان نگارش اين مطلب حاوي محتواي زير مي‌باشد:

  • حاوي مقالات نشريات، كتاب و منابع اوليه
  • داراي 12 ميليون مقالات نشريات
  • 85000 كتاب در موضوعات مختلف
  • همكاري با 2600 نشريه و 1200 ناشر
  • همكاري با 250 ناشر بين المللي
  • تدوين 26000 گزارش پژوهشي
  • 2 ميليون منابع اوليه (primary sources)
  • دسته بندي منابع در 75 زمينه علمي

چنين حجيم عظيمي از منابع اطلاعاتي كه از طريق دسترسي سازماني، دانشگاهي يا قراردادي امكانپذير است باعث مي‌شود ضمن در افزايش حجم منابع در اختيار دانشجويان و پژوهشگران، هزينه‌هاي كتابخانه‌اي نيز به شدت كاهش يابد؛ به طور خلاصه بايد كاهش هزينه و افزايش دسترسي مهمترين ويژگي استفاده از JSTOR بر شمرد. دسترسي 1500 سازمان در بيش از 140 كشور جهان از ديگر امتيازات پايگاه اطلاعاتي JSTOR است.

با بهره‌گيري از كارشناسان و متخصصان مربوطه، اين پايگاه آمريكايي توانسته است امكان حفاظت بلندمدت را براي منابع خود به طُرق مختلف اعم از رقومي سازي منابع، تبديل فرمت فايل‌ها و حفاظت‌هاي ديجيتالي فراهم كند.


عضويت و ورود

پيش از آنكه وارد بحث جستجو و مرور منابع اطلاعاتي موجود در آن شويم، با روند عضويت و ورود به پايگاه آشنا خواهيم شد؛ پيشنهاد مي‌كنيم براي بهره‌مندي از ظرفيت حداكثري، حتماً در JSTOR عضو شويد. دو گزينه Register و Login در بالاي صفحه اصلي براي عضويت و ورود استفاده مي‌شود. در صورتي كه قبلاً عضو شده‌ايد تنها كافي است با كليك بر روي گزينه Login با درج ايميل و رمز عبور وارد سامانه شويد.

register on JSTOR

نكته: امكان ورود به سامانه بدون عضويت و از طريق حساب كاربري گوگل نيز وجود دارد.

و اگر در پايگاه عضو نشده‌ايد يا تمايل به ورود با حساب كاربري گوگل را نداريد بايستي با كليك بر روي گزينه Register در سامانه عضو شويد. پس از باز شدن فرم عضويت بايستي به زبان انگليسي ايميل، رمز عبور، نام موسسه يا دانشگاه، سمت شغلي و زمينه كاري را وارد كنيد.

تذكر: رمز عبور بايستي حداقل 6 رقم شامل حروف كوچك و بزرگ، يك كاركتر ويژه و بدون فضاي خالي باشد.


راهنماي جستجو

با بررسي كامل پايگاه اطلاعاتي JSTOR، پنج روش مهم و كاربردي براي جستجو در اين پايگاه به شرح زير فهرست شدند؛ در ادامه يك به يك روش جستجو و كار با اين روشها را آموزش خواهيم داد.

1 – نوار جستجو

2 – مرور موضوعي

3 – مرور بر اساس عنوان

4 – مرور مجموعه‌ها

5 – مرور ناشران


مانند بسياري از پايگاه‌هاي اطلاعاتي همچون پايگاه اطلاعاتي ساينس دايركت اولين و ساده‌ترين روش جستجو در اين سايت، استفاده از نوار جستجوي تعبيه شده در صفحه اصلي است. در اولين نوار، دو بخش مجزا براي جستجو در كل محتوا و جستجوي اختصاصي تصاوير در نظر گرفته شده است؛ ضمناً قابليت جستجوي پيشرفته نيز وجود دارد.

نوار جستجوي سايت جي استور


جستجوي پيشرفته

با كليك بر روي گزينه Advanced Search فرمي به شكل زير براي شما باز خواهد شد كه امكان جستجوي پيشرفته را محقق مي‌كند. در اين فرم مي‌توانيد در بين دو گزينه All Content (انواع محتوا) و تصاوير (Images) فرم مربوط به آن را پر كنيد. عنوان‌هاي زير در هر كدام از فرم‌ها وجود دارد.

فرم جستجوي همه محتوا

Keyword: كليدواژه مدنظر

All fields: انتخاب حيطه جستجو (نويسنده، عنوان، چكيده و پانويس)

Second Keyword: كليدواژه دوم و بيشتر. امكان استفاده از عملگرهاي AND – OR – NOT و علاوه بر آنها عملگر NEAR نزديكي كليدواژه‌ها تعيين مي‌كند، مثلاً NEAR 5 يعني دو كليدواژه نبايد بيش از 5 كلمه از يكديگر فاصله داشته باشند.

Add a search box: افزودن نوار جستجوي جديد براي افزودن كليدواژه‌هاي بيشتر

Select An Access Type: تعيين نوع دسترسي در بين دو گزينه همه موارد و تنها آنهايي كه شما مجاز به دسترسي هستيد.

Item Type: تعيين نوع محتوا شامل مقالات (Articles)، مرورها (Reviews)، كتاب‌ها (Books)، گزارش‌هاي پژوهشي (Research Reports) و موارد متفرقه (Miscellaneous).

Language: زبان منبع

Publication Date: تاريخ نشر

JOURNAL OR BOOK TITLE: عنوان نشريه يا كتاب مربوطه

ISBN: شابك

Narrow by discipline and/or journal: محدود كردن جستجو بر اساس رشته و/يا نشريه

مرتب كردن نتايج جستجو

بعد از تكميل موارد فوق بايستي بر روي گزينه Submit Advanced Search در انتهاي صفحه كنيد و يا دكمه Enter را بزنيد تا نتايج براي شما نمايش داده شود. در صفحه نتايج، در بالا و در قسمت Sort By براي مرتب كردن نتايج به سه روش وجود دارد:

Sort by Relevance: مرتب كردن بر اساس ارتباط با موضوع

Sort by Newest: مرتب كردن از جديدترين به قديمي ترين

Sort by Oldest: مرتب كردن از قديمي ترين به جديدترين

در سمت راست و بالاي هر كدام از نتايج نيز تصويري مشابه زير را ملاحظه مي‌كنيد كه به ترتيب هر كدام را با توضيح در زير مي‌بينيد:

گزينه هاي جستجوي پيشرفته جي استور

استناددهي به نتايج

اگر قصد داريد جستجو و تنظيمات آن را تغيير دهيد از گزينه Modify search استفاده كنيد. در صورت نياز به دريافت راهنمايي در خصوص شيوه و نكات جستجو نيز بر روي Search help كليك كنيد. براي هر كدام از نتايج در صورت دسترسي شما به منابع دكمه Download PDF فعال خواهد بود؛ اگر تمايل داريد اين نتيجه در حساب كاربري شما ذخيره شود از Save استفاده كنيد. استناددهي نيز با كليك بر روي Cite محقق مي‌شود. در استناددهي با استفاده از نتايج پايگاه اطلاعاتي JSTOR روش‌هاي مختلفي از جمله MLA – Chicago – APA و نيز دريافت فايل‌هاي كتابشناختي با فرمت‌هاي RIS – NoodleTools – RefWorks – BibTex وجود خواهد داشت.

فيلتر نتايج جستجو

در سمت راست صفحه نتايج، ابزارهاي مختلفي براي پالايش نتايج وجود دارد؛ در ابتدا اگر قصد داريد در ميان نتايج بدست آمده نيز جستجوي خود را محدود كنيد، نواري به شكل زير براي اينكار تعبيه شده است.

جستجو درون نتايج JSTOR

امكان فيلتر نتايج بر اساس بازه نشر (Date)، نوع دسترسي (Access Type) و موضوع (Subject) نيز وجود خواهد داشت. اگر قصد داريد اطلاعاتي همچون چكيده (Abstract)، اطلاعات نشريه (Journal Information) و اطلاعات ناشر (Publisher Information) را بدست آوريد كافيست بر روي هر كداميك از نتايج كه تمايل داريد كليك كنيد.

دسترسي به منابع

براي دسترسي به منابع جستجو شده چندين راهكار وجود دارد كه در هنگام باز كردن آن نتيجه به صورت زير براي شما نمايش داده مي‌شود.

دسترسي به منابع پايگاه اطلاعاتي JSTOR

براي ورود بايستي دسترسي از كتابخانه، دانشگاه يا سازمان خود داشته باشيد و براي خواندن 100 مقاله در ماه بايستي حتماً حساب كاربري در JSTOR بسازيد و يا با اكانت خود در گوگل وارد شويد؛ حالت در نظر گرفته شده سوم كه JPASS نام دارد، تنها با پرداخت حق عضويت ماهيانه يا ساليانه براي شما فراهم خواهد شد؛ در زمان نگارش اين مقاله مبلغ اشتراك ماهيانه 19.50 دلار در ماه است.


جستجوي اختصاصي تصاوير

نوع ديگري از محتوا در اين پايگاه، تصاوير هستند كه حدود 1.243.000 مورد را شامل مي‌شود. براي جستجو در اين منابع كافي است در فرم صفحه اصلي بر روي گزينه Search for images كليك كنيد. با اين كار وارد صفحه اختصاصي جستجوي تصاوير خواهيد شد. در سمت راست اين صفحه امكان تعيين فيلترهاي تعبيه شده به شرح زير وجود دارد:

DATE: تعيين محدوده زماني

Classification: جستجو بر اساس رده بندي

Collection: جستجو بر اساس مجموعه

علاوه بر اينها، در اين صفحه، تصاوير منتخبي نيز نمايش داده‌ مي‌شود. اگر بر روي هر تصوير كليك كنيد، اطلاعات مفصلي از جمله، نام عكس، نام عكاس، تاريخ، شماره دسترسي، نشاني يكتا، محل نگهداري، توصيف، نوع رسانه، اندازه و شرايط دسترسي نيز نشان داده خواهد شد.

عكس كتابخانه مركزي لوس آنجلس 1931


مرور موضوعي

در كنار جستجو با استفاده از نوار تعبيه شده، امكان مرور (browse) منابع موجود در اين پايگاه نيز وجود دارد. اولين راهكار مرور محتوا بر اساس موضوع آنهاست؛ براي اين كار از منوي اصلي موجود در صفحه اصلي گزينه by Subject را از منوي Browse انتخاب كنيد. در صفحه باز شده هر كدام از حيطه‌هاي مربوطه با عناوين زير مشخص شده كه هر كدام از آنها نيز خود زير بخش‌هايي را دارد.

Area Studies – مطالعات منطقه‌اي (12 زير مجموعه)

Arts – هنرها (6 زير مجموعه)

Business & Economics – تجارت و اقتصاد (8 زير مجموعه)

History – تاريخ (2 زير مجموعه)

Humanities – علوم انساني (8 زير مجموعه)

Law – قانون (2 زير مجموعه)

Medicine & Allied Health – پزشكي و وابسته به سلامت (3 زير مجموعه)

Science & Mathematics – علوم اجتماعي و رياضيات (21 زير مجموعه)

Social Sciences – علوم اجتماعي (23 زير مجموعه)

مرور موضوعي در پايگاه اطلاعاتي JSTOR

با كليك بر روي هر كدام از زيرمجموعه‌ها وارد صفحه اختصاصي آن مي‌شويد. نوع منابع موجود، تعداد نشريات و كتابها و بازه پوشش هر نشريه نيز به طور كامل قيد شده است؛ مثلاً در زمينه علوم اجتماعي (Social Sceinces) و در زيرمجموعه علم كتابداري (Library Science) در زمان نگارش اين مطلب، 13 نشريه با تعداد 69293 مقاله و نيز 2640 كتاب وجود دارد.


مرور بر اساس عنوان

دومين روش براي مرور مستقيم منابع موجود، استفاده از قابليت مرور بر حسب عنوان است؛ براي اين كار در منوي Browse در صفحه اصلي سايت بايستي گزينه by Title را نتخاب كنيد. در اين صورت، به صفحه‌اي الفبايي وارد مي‌شود كه بر حسب حروف الفباء امكان مرور نشريات (Journals)، كتابها (Books) و گزارش‌هاي پژوهشي (Research Reports) وجود خواهد داشت. پس از انتخاب هر منبع، به صفحه اختصاصي وارد مي‌شويد و امكان مرور محتويات آن منابع را خواهيد داشت.


مرور مجموعه‌ها

روش ديگري نيز در پايگاه اطلاعاتي JSTOR براي دسترسي به منابع وجود دارد؛ در اين حالت با انتخاب گزينه by Collections در منوي Browse در صفحه اصلي، در واقع به بيش از 937 مجموعه عكس و منابع اوليه از موزه‎‌ها، كتابخانه‌ها و مراكز آرشيو سراسر دنيا دست خواهيد يافت. در اين صفحه، علاوه بر امكان انتخاب هر مجموعه و انجام جستجو در آن، امكان جستجوي مستقيم در كل مجموعه‌ها نيز با نوار ابزار وجود خواهد داشت.

مرور مجموعه‌ها در پايگاه اطلاعاتي JSTOR


مرور ناشران

آخرين روش مرور منابع موجود در پايگاه اطلاعاتي جي استور JSTOR استفاده از فهرست الفبايي ناشران است. در زيرمنوي Browse در منوي اصلي سايت گزينه‌اي با نام by Pulisher وجود دارد كه اين حالت را محقق خواهد ساخت. همانند روش مرور بر اساس عنوان، در اينجا نيز فهرست الفبايي وجود دارد كه بايستي از بين آنها مورد دلخواه را انتخاب كرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.