پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ
پايگاه‌هاي اطلاعاتي

پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ

در ادامه معرفي پايگاه‌هاي اطلاعاتي با پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ به عنوان راهنماي نشريات با دسترسي آزاد Directory of Open Access Journals آشنا خواهيم شد. دسترسي رايگان و عمومي به منابع موجود در اين پايگاه نياز دانشگاهيان و پژوهشگران علمي و دانشگاهي را بر طرف خواهد نمود.


دسترسي آزاد يعني چه؟

يكي از مفاهيمي كه در سالهاي اخير و به تبع رشد فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي به گونه‌اي بسيار گسترده در جوامع پيشرفته مورد بررسي قرار گرفته و حتي در بعضي مواقع با موفقيت به اجرا در آمده، مفهوم دسترسي آزاد (Open Access) است. هدف اصلي از دسترسي آزاد، بسترسازي مناسب جهت دسترسي هر چه بهتر و بيشتر كاربران به اطلاعات است. بسياري از مولفين، نويسندگان و پژوهشگران مايل هستند انديشه‌ها و حاصل پژوهش خود را به رايگان در اختيار استفاده كنندگان قرار دهند (نيكخواه، 1386).

در سند ابتكار دسترسي آزاد بوداپست Budapest Open Access Initiative (BOAI) در 14 فوريه 2002 ميلادي مفهوم دسترسي آزاد را به اين صورت تعريف كرده‌اند:

در دسترس بودن آزادانه در اينترنت عمومي، اجازه دادن به هر كاربري براي خواندن، دانلود، كپي، توزيع، چاپ، جستجو، پيوند به متن كامل اين مقالات و حركت در ميان آنها براي نمايه سازي، گذاشتن آنها به عنوان داده براي نرم افزار يا استفاده از آنها براي هر هدف قانوني ديگر، بدون منع مالي، حقوقي يا فني. از سويي ديگر، جدايي ناپذيري از بدست آوردن آن از اينترنت.


تاريخچه دوآج DOAJ

پس از عموميت يافتن سند ابتكار دسترسي آزاد بوداپست (BOAI) در سال 2002 ميلادي، موسسه جامعه آزاد از پروژه‌هاي زيادي در زمينه دسترسي آزاد حمايت نمود كه دوآج DOAJ يكي از اين موارد بود. ايده اوليه پروژه دوآج DOAJ بعد از برگزاري اولين همايش ارتباطات آموزشي اسكانديناوي در سال 2002 ميلادي مطرح شد؛ بر اين اساس، دانشگاه لوند سوئد (Lund University) به عنوان سازمان متولي براي راه اندازي و نگهداري از اين پروژه تعيين شد. پيگيري‌هاي اين سازمان تا سال 2013 ميلادي و در زمان استقرار زيرساخت خدماتي براي دسترسي آزاد (Infrastructure Services for Open Access (IS4OA)) ادامه يافت.

تاريخچه دوآج DOAJ

در سال 2015 ميلادي، فهرست دسترسي آزاد به نشريات (DOAJ) رويه جديدي را پيش گرفت كه تا دسامبر 2017 ميلادي ادامه يافت؛ بر آن اساس، حدود 5000 نشريه از مجموع 11600 نشريه نمايه شده تا ماه مِي 2016 از دامنه شمول اين فهرست كنار گذاشته شد. تعداد نشريات نمايه شده در پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ تا 3 مارس 2020 ميلادي به 14299 نشريه رسيد.

هزينه پايگاه دوآج DOAJ از چه طريق تامين مي‌شود؟
82 درصد هزينه‌هاي اين مجموعه از سوي سازمان‌هاي آموزشي و 18 درصد نيز از سوي حاميان مالي تامين مي‌شود.

محتواي موجود

همانطور كه در بررسي ساير پايگاه‌هاي اطلاعاتي همچون پايگاه اطلاعاتي JSTOR عنوان شد، محتواي موجود در پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ را نيز در زير مشاهده مي‌فرماييد.

بروزرساني – مهر 1400

تعداد نشريات بدون هزينه چاپ مقاله (APC) – 12049 نشريه

تعداد نشريات – 17016 نشريه

تعداد مقالات – 6.664.765 مقاله

تعداد كشورهاي ارائه دهنده – 129 كشور

زبان‌هاي موجود – 80 زبان


راهنماي جستجو

يافتن مقالات و نشريات در پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ كار بسيار ساده‌اي است. در واقع پس از ورود به اين پايگاه، با استفاده از يك نوار ابزار ساده، امكان جستجو در بين مقالات يا نشريات وجود دارد. پس از مطالعه اين قسمت، با كليك بر روي دكمه زير وارد پايگاه رسمي دوآج شويد.

ورود به پايگاه DOAJ

بعد از ورود به اين پايگاه، با نواري مشابه‌ زير روبرو خواهيد شد كه در آن موارد مهم مشخص شده‌اند.

راهنماي جستجو در پايگاه دوآج DOAJ

جهت جستجو در دوآج، كافيست سه گام زير را طي كنيد:

1 – ابتدا يكي از دو گزينه نشريات (Journals) يا مقالات (Articles) را انتخاب كنيد.

2 – كليدواژه مدنظر را در بخش مشخص شده در تصوير بالا وارد كنيد.

3 – يكي از بخش‌هاي مشخص شده در فرم كشويي را انتخاب نماييد.

عنوان Title  – شابك ISSN – موضوع Subject – ناشر Publisher


بعد از انجام جستجو، در صفحه نتايج از ابزار و گزينه به شكل زير در اختيار كاربر قرار دارد:

Results per page  – نتايج در هر صفحه

Sort by – مرتب كردن نتايج بر اساس ارتباط به موضوع (Relevance) – افزوده شدن به دوآج (Added to DOAJ)، تاريخ نشر (Publication Date)، عنوان (Title)

در سمت راست نيز با استفاده از ابزارهاي تعبيه شده امكان پالايش بيشتر نتايج بر اساس موضوع (Subject)، نام نشريه (Journals)، سال نشر (Year of Publication) و نشريات مورد تائيد (Journal Has the Seal).

نكته: به نشرياتي كه داراي بهترين عملكرد را در نشر به شيوه دسترسي آزاد داشته باشند نشان تائيد تعلق خواهد گرفت؛ تقريباً 10 درصد نشريات در دوآج DOAJ داراي تائيد (Seal) هستند. براي دريافت اين نشان بايد نشريه مربوطه 7 معيار (criteria) لازم را دارا باشد.


دانشجويان و پژوهشگران گرامي، اگر در پس از مطالعه راهنماي حاضر باز هم در استفاده از پايگاه اطلاعاتي دوآج DOAJ دچار ابهام يا پرسش خاصي شديد، مي‌توانيد با استفاده از فرم زير تقاضاي خود را با ما در ميان بگذاريد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.