پايگاه اطلاعاتي بيس BASE
پايگاه‌هاي اطلاعاتي

موتور جستجوي علمي BASE

در ادامه معرفي پايگاه‌هاي علمي با دسترسي آزاد (Open Access) در اين نوشته به معرفي كامل موتور جستجوي علمي BASE خواهيم پرداخت. علاوه بر بيان تاريخچه و ويژگيهاي اين پايگاه، راهنماي جامع جستجو در ميان مقالات و منابع علمي نيز براي استفاده پژوهشگران و دانشگاهيان تشريح خواهد شد.


تاريخچه بِيس BASE

واژه BASE (Bielefeld Academic Search Engine) به معناي موتور جستجوي علمي بيله‌فلد است. اين پايگاه كه توسط كتابخانه دانشگاه بيله‌فيلد در آلمان راه اندازي شده است، يكي از حجيم ترين موتورهاي جهان از حيث تعداد منابع علمي در وب محسوب مي‎‌شود. در اين پايگاه فرا داده انواع منابع علمي از جمله نشريات، انباره موسسات، مجموعه‌هاي ديجيتالي و … نمايه مي‌شوند. در زير نگاهي به منابع موجود در اين پايگاه خواهيم انداخت:

بروزرساني: سپتامبر 2021

آمار منابع موجود

تعداد منابع: 271.305.565 منبع

تامين كنندگان محتوا: 9183 پايگاه

پوشش منابع دسترسي آزاد: 60 درصد

نكته: در حال حاضر از مجموع كل محتواي با دسترسي آزاد در جهان حدود 60 درصد آنها در اين موتور جستجو قابل دسترس است. در نمودار زير روند رشد منابع اين پايگاه قابل رويت مي‌باشد.

آمار منابع موجود در موتور جستجوي علمي بيس BASE

منابع موجود در اين موتور جستجو به طور مداوم بهبود مي‌يابد. علاوه بر نمايه شدن هميشگي منابع جديد، با دعوت از تامين كنندگان در قالب طرح Become a Content Provider اين رويه را تسريع مي‌كند. تامين كنندگان مي‌توانند با استفاده از ابزارهاي در نظر گرفته شده، از فرا داده بيس BASE در زيرساخت‌هاي خود مانند كتابخانه ديجيتال، موتورهاي جستجو و … استفاده نمايند.


ويژگي‌هاي موتور بيس BASE

اين موتور جستجوي علمي در قياس با موتورهاي جستجوي تجاري همچون گوگل، قابليت‌هاي منحصر بفردي دارد كه در پايين به آنها اشاره مي‌كنيم:

  • كنترل تامين كنندگان محتوا پيش از عرضه منابع توسط كارشناسان كتابخانه دانشگاه بيله‌فيلد
  • نمايه كردن منابع و نشرياتي كه الزامات لازم كيفي علمي و ارتباطي را دارا باشند.
  • ارائه ليست كامل و شفاف تامين كنندگان منابع در وب سايت رسمي اين موتور
  • نشان دادن منابع وب پنهان (Deep Web) كه در موتورهاي تجاري ارائه نمي‌شوند.
  • تصحيح و بهبود فرا داده‌ها با روش‌هاي اتوماتيك
  • عرضه محتواي چند زبانه در قالب 20 زبان تحت پوشش
  • ارائه اطلاعات به همراه اطلاعات كتابشناختي دقيق منابع
  • توضيح اطلاعات دسترسي و استفاده مجدد از نتايج جستجو
  • روش‌هاي مختلف براي مرتب كردن نتابج جستجو
  • امكان محدوسازي نتابج جستجو با فيلترهاي موجود
  • امكان مرور منابع بر اساس كد ديويي، نوع منبع، دسترسي و شرايط استفاده مجدد

تامين كنندگان برتر

همانطور كه اشاره شد در حال حاضر 9183 پايگاه با موتور جستجوي علمي BASE در تامين محتواي علمي همكاري دارند؛ در فهرست زير به ده مورد از برترين آنها بر اساس آمار منتشر شده تامين كنندگان از كشورهاي ايالات متحده، انگلستان و فرانسه اشاره كرده‌ايم.

  1. پايگاه اطلاعاتي ساينس دايركت از طريق كراسرف – 18.968.287 منبع
  2. پايگاه اسپرينگر نيچر از طريق كراسرف – 14.658.368 منبع
  3. مخزن فرا داده ديتا سايت (DataCite) – 14.172.160 منبع
  4. پايگاه اطلاعاتي وايلي از طريق كراسرف – 9.454.755 منبع
  5. مقالات پايگاه اطلاعاتي دوآج – 7.060.526 منبع
  6. پايگاه سايت سير ايكس (CiteSeerX) – 7.025.205 منبع
  7. پايگاه اينفورما از طريق كراسرف – 6.633.153 منبع
  8. پايگاه پابمد سنترال (PubMed Central) – 6.610.161 منبع
  9. پايگاه گاليكا (Gallica) – 6.514.055 منبع
  10. منابع IEEE از طريق كراسرف – 4.949.169 منبع

تامين كنندگان برتر موتور جستجوي علمي


عضويت در پايگاه

در اولين گام پيشنهاد مي‌كنيم پيش از شروع به استفاده از خدمات بيس BASE در اين پايگاه عضو شويد؛ براي اينكار بايستي در صفحه اصلي بر روي گزينه login كليك كنيد. در صورتي كه قبلاً اين كار را انجام داده‌ايد با وارد كردن نام كاربري و رمز عبور وارد حساب كاربري خود شويد در غير اينصورت بايستي در بخش Create New Account مشابه فرم زير موارد خواسته شده را تكميل كنيد.

فرم عضويت در پايگاه بيس BASE

در رديف‌هابه ترتيب اسم كوچك (First Name)، نام خانوادگي (Last Name)، پست الكترونيك (E-mail)، كشور (Country)، نام كاربري دلخواه (Username)، رمز عبور (Password) را پر كنيد و سپس تيك زير فرم را درج كنيد.

نكته: بجز زبان انگليسي، چندين زبان ديگر نيز در علامت درج شده در كنار كزينه login قابل انتخاب است.


راهنماي جستجو

براي يافتن منابع در موتور جستجوي علمي BASE دو راه اساسي وجود دارد:

  1. استفاده از نوار جستجو
  2. مرور دستي منابع

در راهكار اول همانند تمامي پايگاه‌هاي اطلاعاتي و موتورهاي جستجو، دو راهكار جستجوي ساده و پيشرفته تعبيه شده است؛ علاوه بر اين امكان، با استفاده از قابليت مرور (Browsing) به صورت دستي نيز مي‌توان منابع را در دسته‌هاي تعريف شده، مشاهده كرد.


استفاده از نوار جستجو

1 – جستجوي ساده Basic Search

اگر تمايل داريد از جستجوي ساده استفاده كنيد كافيست در صفحه اصلي موتور جستجوي علمي بيس BASE در نوار تعبيه شده، كليدواژه مدنظر خود را تايپ كنيد؛ پس از اين كار، نتايج به سهولت و سريع نمايش داده خواهد شد.

2 – جستجوي پيشرفته Advanced Search

در دومين حالت استفاده از نوار جستجو كه پيشنهاد هميشگي ماست، بايستي بر روي گزينه Advanced Search كليك كنيد؛ در اين حالت، چند بخش قرار داده شده در فرم را بايستي تكميل كنيد.

  • گزينه‌‌هاي جستجوي پيشرفته Advanced Search
  • دسترسي Access
  • ابزارهاي زبانشناختي Linguistic tools
  • تامين كنندگان محتوا Content providers
  • سال نشر Publication Year
  • نوع سند Document Type
  • شرايط استفاده مجدد و گواهي‌ها Terms of Re-use/Licenses

در بخش اصلي فرم كه ورود كليد واژه‌ها است، بايستي بر اساس تعاريف زير، موارد خواسته را به دلخواه در هر رديف وارد نماييد.

فرم جستجوي پيشرفته موتوري جستجوي BASE

ساير بخش‌ها در صورت تمايل تعيين مي‌شوند؛ به هر ميزان كه موارد موجود را بيشتر مشخص كنيد، نتايج جستجو محدودسازي و طبيعتاً دقت آن بيشتر خواهد شد.

بعد از درج كليد واژه و در هنگام باز شدن صفحه نتايج (Results Page)، امكانات مختلف ديگري در زير هر نتيجه و سمت راست براي كاربران تعبيه شده است. در زير نوار جستجو مي‌توان ابزارهاي زباني Linguistic tools را براي اساس سه دكمه راديويي زير تعريف كرد:

Verbatim Search – جستجوي واژه به واژه (تحت اللفظي)

Additional word forms – جستجو با در نظر گرفتن حالت‌هاي ديگر واژه

Multi-lingual search – جستجوي چند زبانه

در زير هر نتيجه يافته شده نيز عنوان، نويسنده (author)، سال نشر (Year) و تامين كننده محتوا (Content Provider) مشخص شده‌اند. علاوه بر اين موارد براي هر كدام امكان مشاهده جزئيات (Detail View)، ارسال از طريق ايميل (Email This)، افزودن به علاقمندي‌ها (Add to favorites)، جستجو در گوگل اسكالر (In Google Scholar) و گرفتن خروجي كتابشناختي (Export This) وجود دارد.

نكته: در بين فرمت‌هاي مختلف كتابشناختي، قالب RIS تقريباً در تمامي نرم افزارهاي مديريت منابع پشتيباني مي‌شود.

براي مرتب كردن نتايج جستجو بايستي از گزينه‌هاي بخش Sort Your Results استفاده كرد كه حالت‌هاي مختلفي همچون ارتباط موضوعي (Relevance)، نويسنده (Author)، عنوان (Title) و تاريخ نشر (Publication Date) را پوشش مي‌دهد. اگر قصد داريد نتايج جستجوي خود را ذخيره كنيد از گزينه Save Search و در صورت تمايل به مشاهده سوابق جستجو وارد بخش Search History شويد.

در موتور جستجوي علمي BASE از عملگرهاي بولي به شكل زير مي‌توان استفاده كرد؛ دقت داشته باشيد كه فرمول استفاده عيناً بايستي مشابه همين موارد باشد.

عنوان عملگر كاربرد مثال
and تركيبي از دو واژه cat and dog
” “ جستجوي عين يك عبارت “cat dog”
and/or تركيب دو واژه يا هر كدام جداگانه (cat dog)
() AND () تركيبي از دو گروه واژه (cat dog) AND (mouse dog)
بدون يك واژه cat dog -lion

نكات مهم:

1 – در روند جستجو به صورت خودكار، حالت‌هاي مختلف كليد واژه مثل جمع، حالت ملكي و … نيز بازيابي خواهد شد؛ اگر قصد داريد اين موارد گنجانده نشود بايستي حالت Verbatim Search در زير نوار جستجو را تيك بزنيد.

2 – اگر چند حرف از يك كلمه را نمي‌دانيد مي‌توانيد بعد بجاي آن از كاراكتر * استفاده كنيد؛ مثلاً واژه *librar باعث بازيابي تمامي نتايج از جمله library و libraries خواهد شد.

3 – اگر تمايل داريد در صورت افزوده شدن نتايج جديد به جستجوي شما، موتور جستجوي علمي BASE اين موضوع را به شما اطلاع دهد بايستي در صفحه نتايج از گزينه Get RSS Feed استفاده كنيد؛ در حالت با در اختيار داشتن يك برنامه RSS Reader در صورت تغيير نتايج در BASE يك اعلان اتوماتيك دريافت خواهيد كرد.


مرور دستي منابع

در موتور جستجوي علمي BASE علاوه بر مشاهده نتايج با استفاده از نوار جستجو، از قابليت مرور دستي نيز مي‌توان بهره برد. براي اين كار بر روي گزينه Browsing كليك كنيد. در اين بخش چند گزينه زير در اختيار شما قرار داده مي‌شود:

  1. رده بندي دهدهي ديويي Dewey Decimal Classification (DCD)
  2. نوع محتوا Content Type
  3. شرايط استفاده مجدد/ گواهي‌ها Terms of Re-use/Licenses
  4. نحوه دسترسي Access

هر كدام از موارد فوق را كه انتخاب كنيد، چندين گزينه فرعي نيز در مقابل آن نمايش داده خواهد شد. روال سلسه مراتبي را طي مي‌كنيد تا به منبع درخواستي خود دست پيدا كنيد. به عنوان مثال:

اگر بر روي گزينه دسترسي Access كليك كنيد سه گزينه فرعي به شكل زير نمايش داده خواهد شد:

  • Unknown – نامشخص
  • Open Access – دسترسي آزاد
  • Non-Open Access – دسترسي غير آزاد

تعداد منابع موجود در هر دسته و زير دسته‌هاي آن نيز تعيين شده است. دقت داشته باشيد كه پس از كليك بر روي آخرين رديف از دسته‌هاي فرعي، صفحه نتايج نمايش داده مي‌شود كه در آن صفحه نيز فيلترهاي مختلفي براي محدودسازي نتايج جستجو وجود دارد.


از طريق فرم زير و راه‌هاي ارتباطي در نظر گرفته شده آماده پذيرش ابهام، پرسش احتمالي، نظر و پيشنهاد شما خواهيم بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.