ماخذشناسی و استفاده از کتابخانه
تاریخ انتشار: ۱۴۰۳/۱۲/۱۴
آخرین بروزرسانی: ۱۴۰۳/۱۲/۲۷
در این نوشتار در ادامه معرفی کتاباهای مرتبط به حوزه کتابداری و علم اطلاعات، کتاب ماخذشناسی و استفاده از کتابخانه نوشته پروین انور (استعلامی) از مجموعه انتشارات کتابدار خواهیم پرداخت. این کتاب اولین بار در سال ۱۳۸۲ وارد بازار نشر شد و در ادامه نیز چندین نوبت تجدید چاپ شد.
شناسنامه کتاب:
عنوان: ماخذشناسی و استفاده از کتابخانه
مولف: پروین انور (استعلامی)
ناشر: کتابدار
نوبت چاپ: چاپ هفتم ۱۳۸۴
تعداد صفحات: ۱۶۷ صفحه
شماره کتابشناسی ملی: م۸۲-۳۲۸۴۲
پروین انوار
خانم پروین انوار (استعلامی) متولد سال ۱۳۱۸ هستند. ایشان مدرک کارشناسی خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه تهران دریافت کردند. ادامه تحصیلات تکمیلی را در مقطع کارشناسی ارشد کتابداری و علوم اطلاع رسانی دنبال کرد و در سال ۱۳۴۹ موفق به دانش آموختگی از دانشگاه تهران شد. علاوه بر اینها، دوره تخصصی در آموزش پیش دبستان را نیز از دانشگاه کنکوردیا مونتریال کانادا گذراند.
تدریس درس مرجع در دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران، مدیریت کتابخانه مدرسه عالی ادبیات و زبانهای خارجی و فعالیتهای اجرایی دیگر از جمله تلاشهای او در دوره فعالیت خود بوده است. علاوه بر اینها ترجمه و تالیف چندین جلد کتاب و نگارش مقالات مرتبط به حوزه کتابداری و اطلاع رسانی نیز از سال ۱۳۴۱ در کارنامه وی دیده میشود.
پیشگفتار کتاب:
تعلیم و تربیت سازنده آن است که خود آموزی را به انسان بیاموزد و او را در شکل دادن به روش و ساختار یادگیری خود توانا سازد، به انسان بیاموزد که چگونه مسئولیت ادامه آموزش و پرورش خود را بر عهده بگیرد. و او را چنان بپرورد که جویندگی و پیش آموختن، خوی او شود و در دل و جان او جای گیرد.
اما انسان جویا و پژوهشگر باید ابزار جویندگی و پژوهش را بشناسد تا بتواند به گنجینه های گذشته و حال دانش بشری که در کتابخانه ها و مراکز اسناد و مدارک علمی گردآوری شده دسترسی پیدا کند و آن گنجینه ها را پشتوانه کار تحقیقی خود سازد و آن گاه به یافته های تازه ای دست یابد و آنها را بر آن گنجینه های عظیم بیفزاید.
در دنیای شتاب زده علم و صنعت امروز دانستنی ها مرز زمان و مکان نمی شناسد. چنان دم به دم در حال گسترش است و سیل بی امان انتشار کتابها و مقاله ها و نشریه های گوناگون چنان بی وقفه است که کار تهیه، ضبط و بازیابی مدارک علمی و منابع پژوهش دیگر کار آسانی نیست. دایره کار پژوهشگر امروز مانند زمان این سینا به صندوق ها و رف های یک کتابخانه محدود نمی ماند و ابعادی به وسعت تمام کشورهای روی زمین دارد. دانشهایی که در عصر ابن سینا در چند کتاب می گنجید، چنان گسترش یافته و پیش رفته است که یک پژوهشگر گاه باید برای یافتن پاسخ یک سئوال
نگ ایرج افشار کتابداری در کتابخانه های قدیم ایران بررسی های تاریخی، سال نهم، شماره ۲ خرداد و تیر ۱۳۵۳ ش) ساعتها و روزها در پای شبکه های اطلاع رسانی و در کنار رایانه ها بنشیند. او به جای رفها یا صندوقهای انباشته از کتاب با شبکه های وسیع الکترونیکی و پایگاههای اطلاعاتی ملی منطقه یی و جهانی سروکار دارد. و ناگزیر است که همه این ابزارها را بشناسد.
هدف این کتاب آشنا کردن دانشجویان و پژوهشگران با روشهای علمی استفاده از کتابخانه و شناخت و کاربرد منابع مراجعه است تا بتوانند کار پژوهشی خود را بدون تکیه بر دیگران به سامان برسانند. در واقع این کتاب متنی است برای یک درس همگانی با عنوان «مأخذشناسی و استفاده از کتابخانه که هر طالب علمی به آن نیاز دارد و به صورت یک ضرورت در سال اول رشته های آموزش عالی میتواند تدریس شود. درست در همین مقطع آموزشی است که هر دانشجویی باید مفاد چنین کتابی را بیاموزد و خود را برای کارهای پژوهشی و تألیف و نگارش مقاله ها و رساله های آینده خود آماده سازد.
برای دانشجویان رشته کتابداری نیز این کتاب می تواند متن یک درس ماخذ شناسی باشد. کتابداران بخش مرجع کتابخانه ها، مدرسان، مربیان و دبیرانی که میخواهند دانش آموزان خود را برای گردآوری مطالب و نوشتن مقاله ها و گزارش های تحقیقی راهنمایی کنند نیز می توانند از این کتاب بهره بگیرند.
به امید آن که این کوشش آغازی باشد برای آگاهی همگان از این واقعیت که در پژوهش علمی نخستین نیاز ما دانستن مبانی و اصول بهره گیری از کتاب و منابع مراجعه است و باز به امید آن که نیاز مبرم به ایجاد چنین درسی در تمام رشته های آموزش عالی، بیش از پیش مورد توجه برنامه ریزان و کارگزاران آموزش عالی قرار گیرد.
پروین انوار (استعلامی)
فهرست کتاب:
فهرست کتاب ماخذشناسی و استفاده از کتابخانه در زیر به جهت آشنایی هر چه بیشتر خواننده در ادامه قرار دارد؛ لازم به توضیح است که هر کدام از عناوین این فهرست خود دارای زیربخشهای گوناگونی هستند.
- کتاب و اجزای آن
- یافتن کتاب در کتابخانه
- منابع مرجع (۱): منابع مرجع دست اول
- منابع مرجع (۲): منابع مرجع دست دوم یا رابط
- منابع مرجع (۳): منابع غیرکتابی و مواد دیداری – شنیداری
- انواع کتابخانهها
- رایانه در کتابخانه، منابع و ماخذ اطلاعاتی الکترونیکی، شبکه وب و اینترنت
- تدوین و نگارش رسالهها و مقالهها
- پی افزودهها و پیوستها
- فهرست نمونه منابع مرجع انگلیسی و …
دیدگاه شخصی درباره کتاب:
در وهله اول بایستی متوجه بود که در این کتاب اولین نوبت در سال ۱۳۸۲ به چاپ رسیده و در سالهای بعد به چاپهای مکرر رسید اما دیگر روند بروزرسانی آن ادامه پیدا کند؛ بنابراین نباید توقع اسیری بروز و کارامد را در سالهای دهه جاری داشت. در کنار این نقیصه، با توجه بیشینه علمی سرکار خانم پروین انوار و از آنجا که از رشته زبان انگلیسی وارد حوزه کتابداری و علوم اطلاعات داشتهاند، بیتردید نگاه ایشان در نگارش کتب وسیعتر از افرادی است که توانایی زبانی ندارند.
در کنار این موارد، کتاب میتواند به عنوان سرمشقی جهت مطالعات جدید و بروز استفاده شود؛ به نحوی که علاقمندان و حرفهمندان رئوس مطالب کتاب را مدنظر داشته باشند و خود به جستجوی تازه همت گمارند. با این رویکرد، علاوه بر سرخط گیری از اندیشه نگارنده، مطالب نیز بروز و مفید خواهد شد؛ البته نباید از نظر دور داشت که برخی از محتوای رشته کتابداری و علم اطلاعات مانند تاریخچه، مقدمه یا فلسفه علم و مواردی از این دست مشمول گذر زمان نیستند و همیشه قابل اتکا خواهند بود.
در صورت تمایل به مطالعه کتاب ماخذشناسی و استفاده از کتابخانه میتوانید از طریق فرم تماس با ما از همکاران پشتیبانی راهنمایی لازم را دریافت کنید و آن را در نزدیکترین کتابخانه محل سکونت یا زندگی خود به امانت بگیرید.
