جلسه دفاع از پروپوزال
علم اطلاعات

جلسه دفاع از پروپوزال

در آخر درس از كارگاه پروپوزال نويسي به جلسه دهم يعني جلسه دفاع از پروپوزال خواهيم پرداخت. در اين درس، جزئيات كامل مربوط به برگزاري اين جلسه را با هم مرور خواهيم كرد؛ جلسه‌اي كه بي ترديد براي بسياري از دانشجويان فشار عصبي و اضطراب زيادي را در پي خواهد داشت؛ البته نگران نباشيد چون اين فشار رواني با فراگيري اصول ذكر شده در زير به سادگي از ميان خواهد رفت.


مسير دفاع از پروپوزال

همانطور كه در درس مربوط به روند نگارش پروپوزال علمي مطرح شد، روند انجام سرفصل پايان نامه كارشناسي ارشد و رساله دكتري تخصصي با پاس كردن كامل تمامي دروس، هماهنگي و انتخاب اساتيد راهنما و مشاور و طي كردن روال اداري در گروه آموزشي و دانشكده محل تحصيل آغاز خواهد شد.

در ادامه، دانشجوي تحصيلات تكميلي بايستي بين 4 تا 18 واحد (بسته به مقطع و رشته تحصيلي) را بابت پاس كردن اين درس بسيار مهم را با موفقيت انتخاب و تكميل نمايد. براي طي كردن اين مسير مهم، طولاني و پرفشار، بايستي اولين گام را با عبور موفقيت آميز از جلسه دفاع از پروپوزال شروع كند.

پس از آنكه موضوع پايان نامه با هماهنگي استاد(ان) راهنما و مشاور قطعي شد، دانشجو بايستي نسبت به طي كردن مراحل گردآوري داده‌ها و تهيه پيشينه پژوهش اقدام كند. پس از پروپوزال، فرم تعيين شده براي اين كار كه از سوي گروه آموزشي دانشكده محل تحصيل شما، در اختيارتان قرار خواهد گرفت، پر مي‌شود. سپس، فرم مربوطه با انجام اصلاحات در نهايت به تائيد استاد راهنما خواهد رسيد. در انتها گروه مربوطه، تاريخ برگزاري جلسه دفاع را به اطلاع دانشجو، اساتيد راهنما، مشاور، داوران و اعضاي جلسه اطلاع رساني خواهد كرد.

معمولاً در اين جلسه، نماينده تحصيلات تكميلي، دانشجو، اساتيد راهنما و مشاور و تعدادي از اعضاي هيئت علمي گروه يا مدعوين ديگر حضور خواهند داشت. دانشجو براي گذراندن موفقيت آميز اين جلسه بايستي به نكات زير توجه كامل داشته باشد.


نكات آمادگي براي دفاع

براي اينكه بتوانيد جلسه دفاع از پروپوزال را به خوبي برگزار كنيد و از آن سربلند خارج شويد لازم است به نكات زير توجه كامل داشته باشيد؛ اين نكات به كسب آمادگي پيش از جلسه، ارائه قوي حين جلسه و دريافت حداقل بازخورد براي اصلاحات پس از جلسه به شما كمك خواهد كرد.

1 – فرم پروپوزال را كنترل كنيد.

بايستي پيش از ارسال فرم براي استاد راهنما و مشاور و قبل از درخواست برگزاري جلسه دفاع، حتما با استفاده از سياهه وارسي پروپوزال دانشگاهي درستي و دقت پروپوزال خود را بررسي كامل كرده باشيد.

2 – هماهنگي زمان و ارسال فرم نهايي براي حاضران 

پس از اينكه زمان جلسه دفاع شما از سوي گروه آموزشي مشخص شد، بايستي با تائيد نهايي استاد راهنما و مشاور مبني بر كامل بودن فرم مربوطه، نسبت به اطلاع از حاضرين در جلسه اطمينان كسب كنيد و فرم را براي آنان حداقل 72 ساعت پيش از برگزاري جلسه ارسال نماييد. حتماً با تماس تلفني يا هر گونه ارتباط ديگري، از دريافت فرم توسط حاضران و بويژه افراد داراي جايگاه داوري در جلسه اطمينان حاصل كنيد.

3 – حضور در جلسات دفاع سايرين

پيش از اينكه جلسه شما برگزار شود و در زمان انتخاب واحد پايان نامه بايستي مدنظر داشته باشيد كه يكي از كارهاي شما بايد شركت در جلسات دفاع ساير دانشجويان گروه و هم رشته‌هاي شما باشد. ضمن شركت در جلسات دفاع ديگران، نكات لازم، تركيب داوران و حاضران در جلسه و بازخوردهاي داده شده به دانشجوي دفاع كننده را يادداشت كنيد.

4 – مرور اصول روش تحقيق

يكي از نكاتي كه براي داوران بسيار اهميت دارد، ميزان تسلط دانشجو به مباني و اصول روش تحقيق است. اگر واحد درسي روش تحقيق، سمينار تحقيق و امثال اينها را پيشتر گذرانده‌ايد، حتماً مطالب مربوطه را مرورد كنيد؛ در غير اينصورت حتماً بر اساس رشته تحصيلي خود، از كتابهاي روش تحقيق استفاده كنيد. آشنايي با اصطلاحات مختلف روش تحقيق از اهميت زيادي براي داوران برخوردار است.

5 – مطالعه و مرور دقيق پيشينه

پيش از برگزاري جلسه، مطالب مرتبط با بيان مساله و پيشينه پژوهش خود را به دقت وارسي كنيد. اگر مقدور است، پايان نامه، رساله يا پيشنهاديه‌هاي موجود مرتبط با موضوع خود را مرور كنيد. از نكات ضروري و مهم يادداشت برداري كنيد و بخش‌هاي ضروري را به خاطر بسپاريد.

6 – آماده سازي فايل ارائه پاورپوينت

معمولاً گروه آموزشي از دانشجويان مي‌خواهد پروپوزال خود را به صورت چند اسلايد در قالب فايل پاورپوينت براي ارائه در جلسه حضوري يا مجازي آماده كنند. دقت داشته باشيد كه فرمت پاورپوينت بايستي همانند فرم وُرد تمامي مطالب و ساختار را شامل شود. بر اين اساس دقت داشته باشيد كه تقسيم بندي اسلايدها بر اساس ساختار فرم پروپوزال گروه آموزشي انجام شده باشد. تعداد اسلايدها و مدت زمان لازم براي توضيح و تشريح هر كدام را بر اساس ميزان زمان اعلام شده به شما تنظيم كنيد. پاورپوينت شما بايستي ضمن زيبايي بصري، رعايت اصول ارائه گروه آموزشي، دارا بودن تمام محتواي لازم، حتما بايستي پيش از جلسه دفاع به تائيد اساتيد راهنما يا مشاور رسيده باشد.

7 – يادداشت توضيحات اضافي

علاوه بر درج توضيحات بر روي اسلايدها كه نبايد خيلي شلوغ و مبهم باشد، بايستي نكات مدنظر خود را براي افزودن و ارائه توضيح بر روي هر اسلايد يادداشت كنيد. براي اينكار مي‌توانيد از ابزار note در نرم افزار پاورپوينت و كاغذهاي يادداشت فيزيكي استفاده كنيد. در صورت استفاده از كاغذ حتماً شماره اسلايد را بر روي آن درج كنيد.

8 – شبيه سازي ارائه پاورپوينت

حتماً دو يا چند بار در منزل، فايل ارائه را به طور كامل و با شبيه سازي براي خود يا ديگران اجرا كنيد. اگر تنها هستيد، با استفاده از يك نرم افزار فيلم برداري از صفحه نمايش مانند Free Cam از ارائه خود فيلم تهيه كنيد و پس از اتمام، فيلم خود را تماشا كنيد؛ در حين تماشا نكات ضروري را يادداشت و نسبت به رفع آنها اقدام كنيد.

9 – پيش بيني سئوالات احتمالي داوران

معمولاً در جلسات دفاع بين 20 تا 30 دقيقه به دانشجو براي ارائه پروپوزال وقت داده مي‌شود؛ سپس، داوران نكات، نقطه نظرات و سوالات احتمالي خود را طرح مي‌كنند. در حين تمرين، حتماً سئوالات احتمالي داوران را پيش بيني كرده و پاسخي براي آنها آماده داشته باشيد. توصيه مي‌شود حتماً ضمن حفظ آرامش، ادب و احترام، با تمام توان خود به سئوالات پاسخ دهيد.

10 – يادداشت بازخوردها و ايرادات داوران

حتماً بهترين پروپوزال‌ها هم جاي رفع ايراد و نقطه نظرات مختلفي دارند. هنگامي كه نوبت ارائه شما به اتمام رسيد، به دقت نكات طرح شده توسط داوران را يادداشت كنيد. هرگز آرامش خود را از دست ندهيد و بدانيد تمام ايرادات و اصلاحات درخواستي قابل برطرف كردن است و پس از اتمام جلسه نيز براي انجام اصلاحات مربوطه وقت كافي خواهيد داشت. دوري از اضطراب، رعايت احترام داوران، تكيه به دانش كسب شده و پاسخگويي دقيق، فرصت بهتري را براي انجام يك ارائه ايده‌آل به شما خواهد داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.