استناددهی در نرم‌افزار Word
علم اطلاعات

استناددهی در نرم‌افزار Word

برای اینکه از استناددهی در نرم‌افزار Word تصور ملموسی بدست آورید اجازه دهید مثالی برایتان بزنم. فکر کنید در آشپزخانه شما هیچ کابینت یا قفسه‌ای وجود ندارد و تمام لوازم و مواد غذایی روی زمین گذاشته شده است، در این حالت حتماً آشپزی کردن خیلی سخت خواهد بود؛ حال اگر کابینت‌های مختلف و بزرگ، قفسه‌های متنوع و لوازم دسته بندی داشته باشید چقدر کارتان راحت خواهد شد؟ امروز قصد داریم مشکلی را رفع کنیم که حکم همان آشپزخانه بهم ریخته و بی‌نظم را برای بسیاری از دانشجویان کارشناسی ارشد ودکتری، پژوهشگران دانشگاهی و موسسات علمی دارد.

در این نوشته قصد داریم با یادگیری استناددهی در نرم‌افزار Word، لوازم در هم ریخته کار نگارش مقاله، پایان نامه و رساله که منابع علمی نام دارند را به صورت هوشمند سازمندهی کنیم؛ با اینکار علاوه بر صرفه کمتر هزینه و انرژی، کار استناددهی به منابع علمی در مقالات و پروژه‌های علمی و دانشگاهی بدون نقص انجام خواهد شد.


استناددهی یعنی چه؟

هنگامی که پژوهشگر یا نویسنده‌ای اقدام به نگارش متن، مقاله، پایان نامه، رساله یا کتاب می‌کند قطعاً از آثار کار شده قبلی افراد دیگر نیز بهره‌ برده است؛ در این حالت اگر بخواهد از آنها در نوشته خود استفاده کنند بایستی به جهت رعایت قوانین و اصول مربوط به سرقت علمی و ادبی و افزایش اعتبار علمی مقاله به آن منابع استناد(citation) دهد. در ادبیات عامه مردم از این کار به نقل قول هم یاد می‌شود.

علامت نقل قول

در بسیاری از دانشگاه‌ها و مراکز علمی، در هنگام داوری و دفاع از نوشته‌های علمی، یکی از ملاک‌های رعایت اصول و قوانین مربوط به استناددهی است. این مسئله تا بدان جا اهمیت دارد که برخی از اساتید راهنما یا مشاوره حتی تعداد استنادها را هم مهم می‌دانند.


سبک‌های استناددهی

حالا که به اهمیت و ضرورت استفاده از استناد پی بردیم، بایستی در خصوص سبک‌های استناددهی نیز آگاهی داشته باشیم. در واقع به قواعد و اصول استفاده از استناد در نوشته‌های علمی سبک استناددهی گفته می‌شود. در مقاله مفصلی تحت عنوان سبك‌هاي استناددهي Citation Styles به تشریح کامل این سبک‌ها پرداخته‌ایم. برای اینکه پژوهشگر و نویسنده بتواند در نوشته علمی خود اعم از مقاله، پایان نامه، رساله یا هر کار دیگری از استناددهی بهره‌مند شود، آگاهی از سبک‌های استناددهی ضروری است.


استناددهی در نرم‌افزار Word

طبق آمارهای رسمی منتشر شده در خصوص تعداد کاربران مایکروسافت آفیس، در سطح جهان بیش از یک میلیارد و دویست میلیون نفر (1.200.000.000 نفر) از نسخ آفلاین (نرم‌افزار ویندوز) و شصت میلیون نفر (60.000.000 نفر) از نسخه تجاری آنلاین (Office 365) استفاده می‌کنند. این افراد می‌توانند جهت استناددهی به نوشته‌های خود از این نرم‌افزار استفاده کنند. مدنظر داشته باشیم که علاوه بر این برنامه، امکان استناددهی در افزونه‌های مایکروسافت آفیس وُرد همچون افزونه وُرد Mendeley Cite نیز وجود دارد. در ادامه به طور عملی این کار را توضیح خواهیم داد.

راهنمای عملی استناددهی

استناددهی در نرم افزار وُرد بسیار ساده و راحت است به طوری که تنها کافی است دو گام زیر را طی کنیم:

گام اول: ورود منابع

گام دوم: درج منابع


گام اول: ورود منابع اطلاعاتی

برای ورود به استناددهی، کافی است مسیر زیر را در برنامه طی کنیم.

روش استناددهی در نرم افزار مایکروسافت آفیس

در کادر مربوط به Citations & Bibliography عملاً امکان استناددهی درون متنی (in-text citation) و درج در فهرست منابع (bibliography) وجود دارد. قبل از اینکه هر کاری انجام دهید همانطور که در بخش سبک‌های استنادی توضیح داده شد، بایستی سبک مدنظر خود را در قسمت Style انتخاب کنید. برای اینکه از درستی کار خود اطمینان داشته باشید، حتماً راهنمای نگارش مقاله یا تنظیم پایان نامه و رساله را از دانشگاه یا موسسه مدنظرتان دریافت کنید. هر مرکز علمی و دانشگاهی معمولاً روش منحصر به فرد خود را دارد. بیش از ده سبک متفاوت در بخش استناددهی در نرم‌افزار وُرد Word پشتیبانی می‌شود که مهمترین آنها شامل APA، Chicago، Harvard، MLA و IEEE هستند.

تذکر: علاوه بر نوع سبک استناددهی، ویرایش آن نیز اهمیت دارد، به عنوان مثال در مایکروسافت آفیس نسخه 2019، از ویرایش ششم APA پشتیبانی می‌شود.

پس از انتخاب سبک مربوطه، بایستی در قسمت Manage Sources منابع خود را تعریف کنید. با کلیک بر روی این گزینه فرم مانند زیر برای شما باز خواهد شد.

مدیریت منابع در استناددهی ورد

اگر قبلاً منابع خود را وارد کرده باشید که در کادر Master List قابل مشاهده خواهند بود؛ اما اگر قصد دارید به تازگی منابع را تعریف کنید بایستی بر روی گزینه New کلیک کنید تا فرم دیگری برای شما باز شود.

ایجاد منبع در بخش استناددهی نرم افزار ورد

در فرم بالا به ترتیب باید، موارد زیر را وارد کنید. دقت داشته باشید، سبک استناددهی قبلا انتخاب شده است. اگر قصد دارید آن از حالت پیش فرض که APA هست، تغییر دهید بایستی به منوی اصلی مراجعه کنید.

Type of Source: انتخاب نوع منبع

در این قسمت فهرستی کشویی از انواع منابع اطلاعاتی وجود دارد. عموماً در کارهای دانشگاهی استفاده از مقاله پژوهشی (Journal Article) و کتاب (Book) کاربرد بیشتری دارد. گزینه‌های مربوط به هر کدام از منابع با دیگری متفاوت است. ما به دلیل اهمیت مقاله پژوهشی در استناددهی، این گزینه را بر روی Journal Article قرار داده‌ایم.

Language: زبان متن نوشته شده

Author – نویسنده

Author Edit – برای افزودن نویسنده جدید یا درج اطلاعات بیشتر در مورد یک نویسنده یا نویسندگان استفاده می‌شود.

Corporate Author – نویسنده حقوقی یعنی نویسنده مقاله بجای شخص یک سازمان است.

Title – عنوان مقاله

Journal Name – نام نشریه

Year – سال نشر

Pages – شماره صفحات درج مقاله

Show All Bibliography Fields – نمایش تمامی گزینه‌های کتابشناختی (اگر این تیک را فعال کنید، علاوه بر موارد درج شده در بالا، اطلاعات دیگری شامل سال، ماه، روز، دوره، شماره، شهر، ویراستار و … نیز قابل درج شده است. توجه نمایید مواردی که با علامت مشخص شده‌اند، گزینه‌های توصیه شده هستند که بایستی وارد شوند.

Tag Name: اگر قصد دارید در هنگام نوشتن مطلب خود با استفاده از برچسب (tag) به این اطلاعات دسترسی داشته باشید می‌توانید برای آن یک برچسب وارد کنید. با این کار دسترسی به منبع و درج آن ساده‌تر خواهد شد.

پس از وارد کردن اطلاعات فوق بر روی دکمه Ok کلیک می‌کنیم تا این منبع درج شده در لیست اولیه وارد شود. برای آشنایی شما یک نمونه را وارد کرده‌ام که در عکس زیر قابل مشاهده است.

مدیریت استناددهی در نرم‌افزار Word

منبعی که در مرحله قبل وارد کردیم، در این پنجره مشاهده می‌شود. در کادر پایین پیش نمایش منابع در دو حالت درون متنی (in-text citation) و فهرست منابع (bibliography) رویت می‎‌شوند. نمونه درون متنی که اولیه ردیف است برای استناد داخل متن نوشته بکار می‌رود و ردیف دوم در فهرست منابع انتهای مقاله، پایان نامه، رساله یا کتاب آورده خواهد شد.

اگر تعداد منابع درج شده شما زیاد بود می‌توانید با استفاده از نوار جستجو آنها را بازیابی کنید. ضمناً امکان حذف آن منبع با دکمه Delete، ویرایش آن با دکمه Edit و ایجاد کپی از آن نیز با دکمه Copy فراهم شده است.


گام دوم: درج منابع در متن

بسیار خوب، تا این جای کار ورود منابع را انجام دادیم؛ در این مرحله باید هر جای متن که نیاز باشد، به آن منبع استناد دهیم. برای این کار، در محل تایپ، روی گزینه Insert Citation کیک کنید.

گزینه Insert Citation استناددهی در نرم افزار ورد

در این صورت، لیستی از منابعی که در مرحله قبل درج کرده‌اید نمایش داده خواهد شد. با کلیک بر روی هر کدام که تمایل داشته باشید، آن منبع در متن شما وارد و عملیات استناددهی کامل خواهد شد. به عنوان نمونه در متن زیر این کار را انجام داده‌ایم.

نمونه استناددهی در نرم افزار Word

استناد داده شده که منبعی که قبلاً تعریف کرده‌ایم را با رنگ قرمز در بالا مشخص کرده‌ایم. بعد از اتمام متن، طبق قاعده مرسوم بایستی فهرست این منابع در قسمت کتابنامه (Bibliography) یا همان فهرست منابع (References) در انتهای نوشته ما نیز وجود داشته باشد. لذا برای اینکار نیز کافیست بعد از کلیک بر روی گزینه Bibliography با انتخاب گزینه Insert Bibliography منبع مربوطه را درج کنیم. این کا را در تصویر زیر انجام داده‌ایم.

نمونه فهرست منابع در Word


امیداورم کار استناددهی در کارهای علمی و دانشگاهی شما با این روش آسان‌تر شود. اگر پس از مطالعه کامل متن، باز هم ابهام یا پرسشی برایتان پیش آمده است از طریق فرم انتهای همین متن با ما در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.